Een 35-jarige Maastrichtenaar kwam afgelopen zaterdag om het leven toen hij in een file op de A2 bij Abcoude werd aangereden. De file was bewust door de politie gecreëerd om een auto met benzinedieven tot stoppen te dwingen. Dat besluit was buiten alle proporties, vindt ongevalanalist Swerus Speldekamp. “Dat ze niet met de actie gestopt zijn, dat kan ik niet begrijpen.”
Speldekamp, die in de jaren 70 en 80 zestien jaar bij de politie werkte, vindt het inzetten van de file als het schieten met een kanon op een mug. “Het ging om dieven die een bedrag van 60 euro aan benzine hadden gestolen. Het is niet zo dat ze een moordenaar op de hielen zaten. Aan de andere kant snap ik wel waarom de politie hier zo’n zaak van maakte. Er werden politieauto’s geramd en dan draaien agenten ook door. Die willen de dader dan koste wat kost van de weg krijgen. Maar toen in deze situatie bleek dat de dieven zich niet zomaar aan de kant lieten zetten en onaanvaardbare risico’s namen, had de achtervolging beëindigd moeten worden. Je moet dan geen mensen als levend vangnet gebruiken. Ik begrijp dat de politie aan de achtervolging is begonnen, maar dat ze niet met de actie gestopt zijn, dat kan ik niet begrijpen.”
Volgens Speldekamp had een andere tactiek gekozen moeten worden. “Je had, maar dat is met de wetenschap van nu makkelijk te zeggen, een onopvallende observatie-auto moeten inzetten. Zo had je de dieven kunnen achtervolgen tot ze ergens gestopt waren, om dan de aanhouding te verrichten.”
Maar als oud-politieman weet Speldekamp als geen ander dat het staken van een achtervolging tegen de natuur van een agent ingaat. “Als je stopteken wordt genegeerd, geeft dat een vreemd gevoel. Je voelt je in je hemd gezet en je gezag wordt ondermijnd. De agent zal dan alles op alles zetten om je toch te laten stoppen. In zo’n geval moet iemand in de meldkamer zeggen als de risico’s te hoog worden: dit is te gek, we stoppen ermee.”
Speldekamp maakt als ongevalanalist voor instituut Kaber in Breda (www.verkeerscounceling.nl) ongevalanalyses voor verkeersslachtoffers, om zodoende op verzoek van letselschadespecialisten onderzoek te doen naar de toedracht van verkeersongevallen. Met deze rapportages kan de letselschadeafhandeling sneller rondkomen en kan recht gedaan worden aan verkeersslachtoffers. Hij wil dat mensen die schade door het ongeluk hebben opgelopen, hier een zaak van maken. “Maar dat doen mensen niet zo snel. Vaak is het zo dat de verzekering aangeeft hoe de toedracht van het ongeval was en hoe de afhandeling wordt. Daar laten de betrokkenen het vaak bij. Dat is jammer, want in dit geval moet de schuldvraag duidelijk beantwoord worden.”
In Maastricht worden nogal eens gevaarlijke verkeerssituaties veroorzaakt door drugsrunners die uit handen van de politie proberen te blijven. Zij nemen enorme risico’s en agenten kunnen dan niet anders dan besluiten de vogel te laten vliegen. Verstandig, vindt Speldekamp. “Als zo iemand niet in de gaten heeft dat hij gevolgd wordt, kun je hem nog wel laten stoppen door ergens een brug open te zetten en de weg te versperren. Maar als iemand die wordt achtervolgd laat merken niet te willen stoppen en daarvoor levens op het spel wil zetten, dan moet je hem maar laten gaan. De professionaliteit moet dan bij de agenten voorop staan.”
Frank Benneker A & C Media