“Méér bezuinigen past niet bij gezondheidssituatie regio”

Het Algemeen Bestuur van de GGD Zuid Limburg heeft besloten dat de gezondheidsdienst tot 2015 900.000 euro moet bezuinigen. Het gaat om 11% van de gemeentelijke bijdrage. Hiermee volgt het GGD bestuur (bestaande uit alle Zuid Limburgse gemeenten) de zienswijze van de gemeenteraden. Eind 2009 kreeg de GGD opdracht scenario’s uit te werken tot een maximale bezuiniging van 20%.

Een groot deel van de bezuiniging wordt behaald door efficiënter te werken en door goedkopere huisvesting. Daarnaast zal er minder geld nodig zijn voor jeugdgezondheidszorg. Niet omdat de gezondheid van de jeugd minder belangrijk is, maar wel omdat het aantal jeugdigen de komende jaren flink zal afnemen in Zuid Limburg. De dienstverlening aan cliënten wordt zo veel mogelijk ontzien. Toch zullen cliënten merken dat de GGD anders gaat werken, bijvoorbeeld meer vanuit de wijken en op scholen en meer in samenwerking met partijen die ook kunnen bijdragen aan een gezonder Zuid Limburg. Die overgang naar een andere werkwijze zal geleidelijk plaatsvinden. Doel is om meer gezondheidswinst te boeken bij met name mensen die in een kwetsbare positie zitten. Zuid Limburg is de ongezondste regio van Nederland, zo blijkt uit onderzoek (regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning, 2010).

Bas van den Tillaar, bestuursvoorzitter GGD: “Te zwaar snijden in het GGD budget leidt op termijn tot een verslechtering van de gezondheidssituatie van Zuid Limburg en die is toch al niet rooskleurig. Méér bezuinigen past daar niet bij. Daarom heeft het bestuur gekozen voor een gematigde variant. Enerzijds besparen gemeenten hiermee geld, terwijl ze anderzijds toch het regionale gezondheidsbeleid kunnen uitvoeren. De vierjaarlijkse gezondheidsnota is voor het eerst door alle Zuid Limburgse gemeenten gezamenlijk opgesteld. Een van de doelen is dat de gezondheid van deze regio in 2020 minder negatief afwijkt van de landelijke trend. De hiervoor noodzakelijke veranderingen kunnen worden
doorgevoerd, maar niet allemaal tegelijk. Daardoor kunnen resultaten langer op zich laten wachten.”

Wijkgericht werken blijft speerpunt

Het beschikbaar stellen van gezondheidsdata op wijkniveau zal mogelijk blijven,  evenals de door veel gemeenten zo gewenste wijkgerichte aanpak. De GGD wil vanuit de wijken heel kleinschalig samen met de burgers werken aan een betere gezondheid. Wat hebben mensen nodig om gezonder te leven en wat kunnen de partners in de gezondheidszorg, zoals de GGD, doen om het mensen gemakkelijker te maken om te kiezen voor gezond gedrag? Die vraag staat centraal in het nieuwe gezondheidsbeleid. Uiteindelijk moeten de mensen het zelf doen, maar ze mogen van de GGD hulp verwachten om hun gezondheid te verbeteren.

Overigens kost het verbeteren van gezondheid niet alleen maar geld, het levert ook veel op. Mensen met een goede gezondheid nemen actiever deel aan de maatschappij (arbeidsmarkt, sport, hobby, vrijwilligerswerk) en zijn minder vaak ziek. Daardoor kan bespaard worden op bijvoorbeeld medische kosten, uitkeringen en gemeentelijke voorzieningen als WMO.

De eeuwige vlam van Minckelers staat als kostenpost niet meer in de boekhouding van de gemeente Maastricht. De eerste juli had eigenlijk de gaskraan dichtgedraaid moeten worden. Bezuinigingen noopten het College van B&W tot dit besluit. Om de Maastrichtse zoon, in het laatste kwart van de 18e eeuw verbonden aan de universiteit in het Belgische Leuven en daar faam verwierf als wetenschapper in de natuurkunde en uitvinder, niet in de kou en donker te laten staan heeft besloten om een ideeënprijsvraag te houden over de toekomst van de vlam van het standbeeld van Minckeleers. De bedoeling is dat ideeën ingeleverd worden over hoe de herinnering aan de uitvinding van Minckeleers op een goedkopere en vooral meer duurzame en milieuvriendelijke manier levend gehouden kan worden. Op basis van de binnengekomen ideeën zullen B&W definitief beslissen wat er met de vlam zal gebeuren. De uitslag van de prijsvraag wordt op de geboortedag van Minckeleers, 2 december, bekend gemaakt. Tot die tijd zal de vlam in ieder geval blijven branden.

Het beeld van Minckeleers (*1748) op de Markt in Maastricht staat er al van 1904 en heeft de status van rijksmonument. Dat wil overigens niet zeggen dat de Nederlandse financieel een bijdrage levert aan de jaarlijkse kosten van het standbeeld. Rijksmonument is niet meer dan een eretitel. Voor veel inwoners en bezoekers is de ‘man met de eeuwigdurende vlam’ een vertrouwd stadsgezicht. De vlam houdt de herinnering levend aan zijn ontdekking, dat bij verhitting van steenkool – zonder aanwezigheid van zuurstof – een gas gevormd wordt dat lichter is dan lucht. Dit gas was geschikt om een luchtballon mee te vullen; vanwege deze ontdekking wordt hij een pionier van de luchtvaart genoemd. Ook ontdekte Minckeleers dat dit brandbare gas geschikt was als lichtbron. Hij legde daarmee de basis voor de openbare straatverlichting, zoals die in 1854 voor het eerst in Maastricht werd aangelegd. Minckeleers maakte dat zelf niet meer mee, want hij overleed op 4 juli 1824. In 1904 werd voor hem een standbeeld opgericht ter herinnering aan zijn ontdekking.

Aan de ‘eeuwigheid’ van de brandende vlam dreigt nu een einde te komen. De afgelopen jaren zijn de energiekosten voor het brandend houden voor rekening gekomen van Essent, dit was een afspraak bij de overname van de voormalige Nutsbedrijven.

Wethouder Costongs gaf vanmiddag middels twee redenen uitleg, waarom het stadsbestuur nadenkt over de toekomst van de vlam: “De energiekosten van de vlam bedragen 40 duizend euro per jaar, dat is in deze tijd van bezuinigingen een bedrag dat we niet kunnen verantwoorden. Bij de noodzakelijke bezuinigingen moet de gemeente harde keuzes maken. De vlam is daarbij niet de eerste keuze om in de lucht te houden; Het energieverbruik van de vlam op jaarbasis staat gelijk aan het energieverbruik van drie huishoudens. De vraag is of dat in deze tijd nog wel verantwoord is. Er moeten meer duurzame en milieuvriendelijke technieken mogelijk zijn, die de herinnering levend kunnen houden”.

Omdat het standbeeld met de vlam voor veel Maastrichtenaren ook een emotionele waarde heeft, hebben B&W besloten een ideeënprijsvraag uit te schrijven. De grote vraag die aan het publiek gesteld wordt: “Wie bedenkt een goedkope, duurzame en vernieuwende methode om de herinnering aan de ontdekking van Minckeleers levend te houden?

Voorstellen kunnen tot 1 oktober ingestuurd worden naar serve.minis@maastricht.nl of per post aan Gemeente Maastricht, t.a.v. dhr. S. Minis, Postbus 1992, 6201 BZ Maastricht.

Een jury gaat de inzendingen beoordelen. De uitslag wordt 2 december bekend gemaakt. De winnende inzending(en) wint (winnen) een geldbedrag. Er is € 5.000 aan prijzengeld beschikbaar. Op basis van de resultaten van de ideeënprijsvraag zullen B&W aan het eind van het jaar een definitieve beslissing nemen over de toekomst van de vlam. Tot die tijd blijft de vlam branden.

Het wedstrijdreglement is te downloaden via de website www.maastricht.nl of af te halen bij de balie van het stadskantoor in Mosae Forum.

Een drukte van belang vanochtend bij en rondom de Kinderboerderij Daalhof. Niet alleen de cultuur lijdt onder de bezuinigingsdrang van de Nederlandse overheid.  Ook jeugd en welzijn moet rekening houden met drastische maatregelen.  Zelfs kinderboerderijen moeten vrezen voor hun bestaan. Zo ook die van de Maastrichtse wijk Daalhof.  Daar komt niks van in als het aan de jeugd van de buurten Daalhof en Belfort ligt.  Vanochtend maakten scholieren van verschillende basisscholen uit Maastricht West een menselijk schild. Het gehele terrein van de kinderboerderij werd omsingeld en met stevige yells werd duidelijk gemaakt dat wie aan deze uitspan voor de jeugd komt ook aan de jeugd zelf komt. Een kleine vierhonderd jongeren, ouders, onderwijzers en sympathisanten vormden een keten die aan duidelijkheid niets te wensen overliet.

Eerste protestdemonstratie tegen voorgenomen zware rijksbezuinigingen cultuurbezuinigingen Maastricht en Limburg

Studenten en medewerkers van de Toneelacademie, Academie Beeldende Kunsten en het Conservatorium Maastricht plus mensen uit diverse Limburgse culturele instellingen zijn vanochtend vanaf de Lenculenstraat aan een rouwstoet naar het Gouvernement begonnen. Een eerste echte protesttocht in Maastricht tegen voorgenomen rijksbezuinigingen op cultuur. Zoals bekend wil staatssecretaris Halbe Zijlstra enorm snijden in het cultuurpakket van de Limburgse hoofdstad.

Een drukte van belang vanochtend voor de poort van de Toneelacademie. Honderden mensen in stemmig zwart gekleed, inclusief een doodskist in die kleur die in onze cultuur onder andere symbool staat voor rouw in overlijdenstijd.

Doel van de tocht: het provinciehuis. Daar is half tien zojuist een vergadering begonnen van de adhoc commissie van de Provinciale Staten. Het belangrijkste vergaderpunt: de op stapel staande drastische bezuiniging op cultuur. Leo Swinkels, directeur van de Toneelacademie Maastricht, zal een van de sprekers zijn gedurende de commissievergadering.

Afgelopen vrijdag bracht staatssecretaris Halbe Zijlstra zijn bezuinigingsbrief naar buiten. In zijn plannen plaatst Zijlstra vernieuwing en talent hoog op de agenda. In Maastricht en de Limburgse regio wordt echter, volgens de organisatoren van de protestmars, nietsontziend alles op de tocht gezet wat juist met vernieuwing en talentontwikkeling te maken heeft: Het Huis van Bourgondië, al jaren de kweekvijver voor jong theatertalent moet verdwijnen. Klankwerkplaats Intro in Situ, Opera Zuid en de Jan van Eyckacademie staan ook op de wip om te verdwijnen.

De studenten, zo wordt gevreesd, van de verschillende kunstvakopleidingen in Maastricht kunnen binnenkort in Limburg niet meer terecht om zich verder te ontwikkelen en zien zich genoodzaakt weg te trekken. Met deze rouwstoet geven zij een eerste signaal te strijden om talentontwikkeling en vernieuwing een plek te geven. Aan de leden van de provinciale adhoc commissie wordt straks dringend aandacht gevraagd voor het behoud van dit cruciale element in Limburgse culturele sector.

Later deze dag meer over dit onderwerp op Maastricht Aktueel.

Limburgse jeugdzorginstellingen moeten rekening houden met een verdere verlaging van het rijksbudget.

De Gedeputeerde Staten hebben de provinciaal gefinancierde jeugdzorginstellingen laten weten dat zij vanaf 2012 rekening moeten houden met een verdere structurele verlaging van het rijksbudget. In 2012 gaat het om een korting van € 6,15 miljoen en in 2013 met nog eens € 6,15 miljoen. Inclusief de korting van € 7,3 miljoen over 2011 ontvangt Limburg door de herverdeling over een periode van drie jaar € 19,6 miljoen structureel minder.

Omdat de bezuinigingen naar verwachting niet zonder gedwongen ontslagen kunnen worden doorgevoerd, worden op dit moment voorbereidingen getroffen om vanaf september dit jaar een mobiliteitscentrum voor jeugdzorg te hebben waar medewerkers van de instellingen hulp krijgen bij
het zoeken van een andere baan. Dit meldt de provincie Limburg.

Het Limburgs Symfonie Orkest is verheugd dat de staatssecretaris de wijsheid heeft gehad om het orkest niet op te heffen.

Staatssecretaris Zijlstra streeft naar één orkestvoorziening voor Zuid-Nederland, maar houdt de mogelijkheid open voor voorstellen ‘die het zelfstandig doorfunctioneren van de bestaande orkesten tot uitgangspunt nemen.’

Het orkest opteert dan ook voor een samenwerkingsvorm tussen Limburgs Symfonie Orkest, Opera Zuid en Het Brabants Orkest met behoud van Maastricht en Eindhoven als volwaardige vestigingsplaatsen. In deze constructie zullen lokale en regionale overheden aanvullend op de rijkssubsidie een bijdrage moeten leveren voor het in standhouden van de culturele infrastructuur in deze grootste kennisregio van Nederland.

De PvdA Maastricht vindt dat de ingrijpende bezuinigingen die de stad te wachten staan niet ten koste mogen gaan van het bibliotheekfiliaal Malpertuis. Volgens de sociaal democraten is de bieb van Maastricht-West meer dan alleen maar een boekenuitgiftepunt.

Manon Fokke, fractievoorzitter van de PvdA, legt uit waarom de bibliotheek in Maastricht-West open moet blijven: “Het is veel meer dan enkel een gebouw waar boeken worden uitgeleend. Het heeft een sterke sociale functie binnen de wijken in west. Ook laten de busverbindingen richting Centre Céramique dermate te wensen over, dat wij van mening zijn dat het stadsbestuur van de bewoners van Maastricht-West niet mag vragen om dan “maar even” naar Centre Céramique te gaan.”

De PvdA zegt zich terdege bewust te zijn dat in deze tijden van zware bezuinigingen geld maar één keer kan worden uitgegeven. Het is, zo zegt Manon Fokke, zeker niet de bedoeling een gat in de gemeentebegroting te schieten. De PvdA gaat het gemeentebestuur voorstellen om het in de kaderbrief voorgestelde extra cameratoezicht op Plein 1992 niet uit te voeren. Manon Fokke: “In de kaderbrief is door het stadsbestuur zelf al aangegeven dat de aanwezigheid van politie en toezichthouders al heeft geleid tot een stabilisatie van de situatie. Wij zien dan ook meer in effectuering van “blauw op straat” dan de schijnveiligheid die door cameratoezicht wordt veroorzaakt.”

De PvdA zal bij de behandeling van de kaderbrief een amendement (wijzigingsvoorstel) indienen om de mogelijke opheffing van de bibliotheek in Malpertuis uit de kaderbrief te halen en de noodzakelijk dekking hiervoor te vinden door het cameratoezicht op Plein 1992 niet uit te voeren.

“Wanneer de ontwikkeling tot kennisregio niet ondersteund wordt door een parallelle ontwikkeling op cultureel gebied, is deze tot mislukking gedoemd.”

De partners van de kandidatuur van Maastricht en Euregio als Culturele Hoofdstad van Europa 2018 zijn bezorgd over de bezuinigingsplannen op cultuur van de Nederlandse regering. Dat maken ze duidelijk in een brief gericht aan de regering in Den Haag.

In een brief (zie onder dit bericht de gehele tekst en alle ondertekenaars) aan het Nederlandse kabinet leggen de gouverneurs, burgemeesters en wethouders uit de Euregio uit waarom bezuinigingen op de culturele infrastructuur van Maastricht nadelig kunnen zijn voor de ambities om tot culturele hoofdstad benoemd te worden. Ze maken daarbij de opmerking dat de brief niet gezien moet worden als bemoeienis met de binnenlandse politiek in Nederland, uiteraard bestaat er respect voor de eigen verantwoordelijkheid en beslissingsbevoegdheid van de Nederlandse regering. Maar ze hopen wel dat van deze brief een signaal uitgaat over de bijzondere positie van Maastricht in relatie tot de Euregio en de kansrijke vormen van samenwerking die daar op dit moment, zeker op het domein van de cultuur, ontwikkeld worden.

De brief gericht aan de Nederlandse regering door de Euregio Partners Culturele Hoofdstad 2018:

Ondergetekenden – bestuurders van provincies, een landsdeel en de steden van de Euregio Maas-Rijn, alsmede de leden van de Raad van Toezicht van de Stichting Maastricht Culturele Hoofdstad 2018 – hebben kennis genomen van de plannen van uw kabinet om in Maastricht/Zuid-Limburg fors te bezuinigingen op de culturele infrastructuur.

Ons bereikt de informatie dat deze bezuinigingen een dermate forse omvang kunnen krijgen, dat Maastricht/ Zuid-Limburg onevenredig zwaar getroffen kan worden in vergelijking met de overige regio’s in Nederland. Uitvoering van deze plannen betekent een zware aanslag op het culturele domein, een verbreking van de culturele ketens en zal nadelige gevolgen hebben voor de culturele samenwerking tussen amateurs en professionals en de economische en sociaal-maatschappelijke perspectieven voor stad en Euregio.

Wij willen naar U onze bezorgdheid uitspreken over deze ontwikkeling.

De Euregio is een gebied dat volop in ontwikkeling is. Gelegen in de periferie van onze landen, op afstand van de economische en financiële centra, hebben wij in samenwerking met de nationale regeringen een nieuwe toekomstagenda ontwikkeld. Centraal daarin staat Brainport2020, de ontwikkeling van een kennisregio in de driehoek Eindhoven – Luik – Leuven – Aken, gekoppeld aan verregaande vormen van samenwerking tussen de universiteiten en hogescholen, bedrijven en ziekenhuizen. Zwaartepunten zijn onder andere de nieuwe campussen bij DSM en in Maastricht.

Wanneer deze ontwikkeling tot kennisregio niet ondersteund wordt door een parallelle ontwikkeling op cultureel gebied, is deze tot mislukking gedoemd. Economie, kennis en cultuur zijn grootheden, die elkaar versterken en in onderlinge wisselwerking tot volle wasdom komen.

Juist daarom willen wij de kandidatuur van Maastricht voor Culturele Hoofdstad van Europa in 2018 gebruiken als motor voor de economische, sociaal-maatschappelijke en culturele ontwikkeling van onze hele Euregio. Maastricht is door het Verdrag van Europa een visitekaartje naar de rest van Europa, wij geloven in de kansen van de kandidatuur voor 2018.

Ter ondersteuning van deze kandidatuur werken wij in onze regio’s en steden aan versterking van de culturele infrastructuur en programmering. Het zou een contraire ontwikkeling zijn, wanneer Maastricht tegelijkertijd zijn culturele rijkdom (voor een belangrijk deel) zou zien verdwijnen.

Met respect voor uw eigen verantwoordelijkheid en beslissingsbevoegdheid in deze willen wij u wijzen op de centrale rol van Maastricht voor de ontwikkeling van onze Euregio. Een onevenredige en daarom onrechtvaardige afbraak van de bestaande voorzieningen werkt contraproductief. Wij vragen u deze overwegingen in uw besluitvorming mee te nemen.

Hoogachtend,

De bestuurders uit de Euregio Maas-Rijn

De Commissaris van de Koningin in Limburg (NL) – de heer Leon J.P.M. Frissen

De Gouverneur van de provincie Limburg (B) – de heer Herman Reynders

De Gouverneur van de provincie Luik – de heer Michel Foret

De Minister – President van de Duitstalige Gemeenschap in België – de heer Karl-Heinz Lambertz

De Oberbürgemeister van Aken, de heer Marcel Philipp

De burgemeester van Luik, de heer Willy Demeyer

De burgemeester van Heerlen, de heer dr. Stef Depla

De burgemeester van Hasselt , mevrouw Hilde Claes

De burgemeester van Sittard-Geleen, de heer drs. Sjraar Cox

De burgemeester van Maastricht – de heer Onno Hoes

De voorzitter van de Regio Aachen –

en

De voorzitter en leden van de Raad van Toezicht Stichting Maastricht Culturele Hoofdstad van Europa 2018

de heer dr. Jurgen Linden, voorzitter;

de heer Gilbert van Baelen, Gedeputeerde van cultuur Provincie Limburg(B);

de heer drs. Rene van der Linden, namens de Provincie Limburg (NL);

de heer Paul-Emile Mottard, Gedeputeerde van cultuur Provincie Luik;

de heer Manfred Bausch, namens de Regio Aachen;

mevrouw Isabelle Weykmans, minister voor cultuur en media, Duitstalige Gemeenschap in Belgie;

de heer Lex Smeets, wethouder van cultuur Gemeente Heerlen;

mevrouw Karolien Mondelaers, wethouder van cultuur Stad Hasselt;

mijnheer Jean Pierre Hupkens, wethouder van cultuur Stad Luik;

de heer Wolfgang Rombey, dezernent van cultuur Stad Aken;

de heer Jacques Costongs, wethouder van cultuur Gemeente Maastricht;

de heer Pieter Meekels, wethouder van cultuur ad interim Gemeente Sittard-Geleen.

Het Limburgs Symfonie Orkest (LSO) is van mening, dat het voor de muziek in Limburg goed zou zijn als Opera Zuid en het LSO zich onder één vlag zouden presenteren. “Daarmee maak je deze regio sterker en kom je deels tegemoet aan de bezuinigingswensen van staatssecretaris Zijlstra”, laat een woordvoerder van het orkest vandaag weten.

Het LSO vecht,net zoals overigens veel cultuurinstellingen zetelend in Maastricht, voor het behoud van een zelfstandig en volwaardig orkest in Limburg. Het merendeel van de LSO-musici speelt een grote rol bij de vele harmonieën en fanfares die Limburg rijk is; ook werken zij aan conservatoria, muziekscholen en geven privéles aan de musici van de toekomst.

De amputatie van het LSO is snijden in de ziel van Limburg zo is de mening van de leiding van het orkest. Een fusie met Het Brabants Orkest wordt dan ook gezien als een enorme aderlating betekenen voor de Limburgse (muziek)cultuur. Vanuit die gedachtegang en de enorme druk die op cultuur wordt gelegd denkt het LSO dat het voor de hand ligt om intensieve samenwerking te zoeken met Opera Zuid.

Het LSO ziet in een dergelijke samenwerking een ander groot voordeel: “Dat maakt ook de verbinding met het conservatorium sterker waar beide instanties immers al nauwe samenwerkingsverbanden mee hebben.”

Door samen te gaan zouden beide functies (symfonische muziek en opera) voor Limburg behouden kunnen blijven is de opvatting van het orkest. De jaarlijkse productie van Opera Zuid met Het Brabants Orkest wordt daar, zo laat LSO weten, niet mee gedwarsboomd. “Dat kan in dezelfde constellatie gewoon gestalte kunnen krijgen.”

Het LSO zegt in het afgelopen half jaar diverse pogingen ondernomen om de samenvoeging te bespreken. Volgens de woordvoerder van het orkest wil Opera Zuid hier – in afwachting van de brief van Zijlstra – ‘geen prioriteit’ aan geven.

Zowel zakelijk leider Richard Loomans als wethouder cultuur Jacques Costongs zijn telefonisch niet bereikbaar om een reactie te geven op dit voorstel van het Limburgs Symfonie Orkest.