Ondanks een bittere verkiezingsnederlaag is het CDA aan de macht weten te blijven in de landelijke politiek. In hoeverre dat te danken is aan een slaafse buiging naar de PVV toe zal duidelijk worden als de regering aan de slag gaat. Het beslissende congres in Arnhem liet in ieder geval heel mooi zien hoe geweldig het is in een democratie te mogen leven. Echte en gespeelde emoties, voor en tegen, goede en slechte sprekers. Iedereen kreeg de kans zijn zegje te doen. Of het nu toeval was of niet de als zeer kritische CDA’er bekend staande Gerd Leers kreeg als laatste ‘zendtijd’. En, niet geheel verrassend, gaf hij zijn christelijke medebroeders- en zusters het advies te stemmen vóór regeringsverantwoordelijkheid.
Leers stond, samen met Alexander Pechtold van D66, bekend als politicus die niet nerveus werd van Geert Wilders en diens polariserende uitspraken over met name moslims. Zoals in Maastricht sommigen niet blij waren met ‘zijn voor de coalitie troepen uitlopen’ en het woord nemen waar formeel een wethouder aan zet was, ergerden niet zelden zijn CDA collegae zich aan zijn uitspraken over Haagse zaken. Zeker als die niet strookten met de feitelijke machthebbers binnen zijn partij. De rest is geschiedenis. Gert Leers struikelde over een stoeptegel van een vakantiehuis in Bulgarije en een tijdje leek het er op dat hij goed werk ging doen in commissies en persoonlijk veel genoegdoening ging vinden in het geven van lezingen. De 14e oktober zien we evenwel een fiere Gerd Leers op het bordes van kasteel Huis ten Bosch staan. Leers is in het jaar dat hij moest aftreden als burgemeester van zijn geliefde Maastricht minister van Integratie en Immigratie. Zo gaat dat in het leven.
Politiek Maastricht after Gerd Leers ligt behoorlijk in de touwen te snakken naar adem. Het dagelijks leven gaat weliswaar fijn door en het zal echt niet zo zijn dat Onno Hoes bij zijn eerste Nieuwjaarsreden moet constateren dat hij de ambtsketting draagt van het Pompeii van Nederland.
De krachten binnen de Maastrichtse politiek zijn evenwel behoorlijk versplinterd en niet zozeer gepolariseerd van elkaar dan wel vervreemd. PvdA en CDA lijken niet zozeer op een kissebissend echtpaar, waarvan je weet dat op het eind toch wel weer goed komt, maar op een koppel in een restaurant dat elkaar niets te vertellen heeft en zwijgzaam een vorkje prikt. De meest genante relatie die bestaat. En toch zal het tussen deze twee goed moeten komen.
Voor dit moment valt waarschijnlijk de meeste pijn binnen het CDA waar te nemen. Deze partij heeft binnen een zeer kort tijdsbestek zowel een burgemeester als een wethouder prijs moeten geven. Het boegbeeld Gerd Leers en kroonprins gingen op surrealistische wijze onderuit. Iedereen zag het gebeuren, behalve het CDA zelf. Dat laatste vooral bij de val van Luc Winants. De CDA fractie, aangevoerd door Peter Geelen, waren ongewenst de gangmakers op het verkeerde feest. Of het nu wel of niet waar is dat de leden van het college vooraf hadden laten weten Luc Winants door dik en dun te steunen in de MVV affaire deed eigenlijk al niet meer ter zake. Zowel oppositie als de coalitiegenoten D66 en PvdA zagen tegenover zich een Rottweiler zonder tanden en zware last van dysplasie in de heupen. Het resultaat is bekend: de grootste partij van Maastricht droop jankend af. Nu al weer dik drie weken later wachten we op wat komen gaat.
Het CDA heeft het roer overgelaten aan het PvdA. In Den Haag kijkt Cohen met jaloezie naar wat in Maastricht gaande is. Verliezen en toch de macht in handen krijgen. Of Gerd Leers de komende dagen veel tijd heeft voor zijn Maastrichtse partijgenoten valt te betwijfelen. Mocht dat wel zo zijn dan zal hij zeker de fractie met klem adviseren te kiezen voor heldere taal, kracht en leiderschap. En dat betekent niet anders dan een wisseling van de wacht in de fractie van het CDA. De huidige fractievoorzitter Peter Geelen is een zeer gewaardeerd lid van de christen democraten. Een gentleman, nooit een onvertogen woord, integer: dus een prima CDA politicus. Evenwel bleek de afgelopen periode dat hij geen leider is en niet de vechtersmentaliteit heeft en de zo nodige geslepenheid die, tegen de met name jonge honden in de Maastrichtse politieke arena, getoond moet worden.
De huidige coalitie gaat waarschijnlijk alleen overleven als het CDA bereid is nog een keer iemand te slachtofferen en met een nieuwe leiding de fractie meer smoel en fighting spirit gaat geven. Gaat dat weken of nog langer duren, mag het niet verbazen dat VVD en/of Groen Links alsnog een stap richting college gaan maken.