Als Maastrichtenaren gebruiken we maar al te graag het woord gruuts. Pratend of schrijvend over onze prachtige stad met de Slevrouwe, Sint Servaas, het Vrijthof en al die prachtige kleine straatjes en pleinen in de binnenstad. Volkomen terecht. De Limburgse hoofdstad heeft een centrum dat kan wedijveren met tal van andere historische locaties.

Maar zijn we ook trots en/of bekend met onze Maastrichtse beeldende kunstenaars die de stad, aan het einde van de 19^e eeuw en het begin van de 20^e eeuw, in beeld brachten en het romantische Maastrichtse straatbeeld kleurden?

Graag wil ik de lezers van Maastricht Aktueel kennis laten maken met tal van Maastrichtse kunstenaars. Sommigen van hen bekend tot – zeker lokaal – zeer bekend, anderen (bijna) vergeten, evenwel zeker niet minder talentvol en interessant. Velen van hen die aan bod komen bekwaamden zich in het dagelijks stadsleven of de historische binnenstad op doek vast te leggen.

Ik ben van mening dat deze kunstenaars niet de eer en aandacht krijgen die hun eigenlijk toekomt. In talloze privé collecties van Maastrichtse families vind ik vaak een enorme rijkdom aan verborgen juweeltjes uit de “Maastrichtse school”.  Een school of kunstrichting die volgens de gevestigde orde uit de museale wereld niet of niet noemenswaardig bestaan heeft. Laat me het maar gelijk zeggen: Dat durf ik te bestrijden!

In komende maanden wil ik u, tweewekelijks, een Maastrichtse schilder uit deze, naar mijn stellige overtuiging, ondergewaardeerde kunstrichting voorstellen. Misschien draagt dat bij om bij de Maastrichtse musea een prikkeling te weeg te brengen dat deze stroming van Maastrichtse kunstenaars (met name uit de periode 1900 tot 1950) de aandacht krijgt die het verdient: meer aandeel van Maastrichtse kunstenaars in de vaste collecties van de musea in onze stad.

Los van het feit dat deze artiesten hierdoor de eer krijgen die hen toekomt is een dergelijke waardering een extra profilering voor de stad die zo graag prat gaat op haar historie. Bezoekers geeft dat een extra reden om een museum te bezoeken. Voor menigeen die zo graag Maastricht niet alleen willen profileren als gezellige winkel- en  ‘op stap’ stad maar vooral toch ook als cultuurstad , toch een flirt om serieus over na te denken.

Wat is dan mooier om de jaarlijks talloze bezoekers te trakteren op iets dat tot op heden nooit echt bekend is geworden: De Maastrichtse School. Veel van die werken maken een behoorlijk deel uit van de Maastrichtse kunsthistorie en zijn het bekijken meer dan waard. Het is algemeen bekend en onderzocht dat veel bezoekers van de stad niet alleen om de sfeer van de stad, de mooie winkels en de prachtige pleinen hun weg hier naar toe vinden. Velen van hen hebben ook interesse om de (kunst)geschiedenis van deze stad te zien. Ik ben er van overtuigt dat de gemiddelde bezoeker aan Maastricht graag een middagje naar een museum gaat waar de kunstenaars van weleer de bezoeker laten genieten hoe zij in hun tijd Maastricht zagen.

Waarom Maastrichtse musea, tot op heden,  bezoekers van de stad en ook de eigen inwoners niet of nauwelijks kennis laat maken met het Maastrichtse kunstenaarsgilde heeft ongetwijfeld van doen met de immer aanwezige discussie: Wat is kunst?  Laat mij voorop stellen dat de Maastrichtse School sowieso geen kitsch is. Ik ben realist genoeg om te constateren dat het geen wereldkunstenaars zijn geweest die de stad decennialang op doek hebben vastgelegd. Maar ze zijn in wel in staat geweest op eigen karakteristieke wijze de stad van toen voor eeuwig vast te leggen. En niet zelden op een behoorlijk tot zeer hoog niveau.  En dat is wat veel museumbezoekers zeer interessant vinden. Kunstliefhebbers zijn niet per definitie alleen maar hoogdravende elitaire mensen op zoek naar contemporaine kunst of andere door musea zo vaak geprezen, maar door de gemiddelde liefhebber niet begrepen kunstuitingen. Het is niet voor niks dat de musea Mesdag en Gemeente Museum in Den Haag zo populair zijn met hun permanente collecties van de Haagse School. In de residentiestad wordt gewoon getoond hoe trots een stad kan zijn op haar eigen kunstgeschiedenis en omgeving.

De hoogste tijd dus om de vaak prachtige werken van Maastrichtse kunstenaars onder het stof vandaan te halen en aan u voor te stellen. Ik presenteer u kunstenaars uit de periode 1900 – 1950  als Charles Hollman, Henri Jonas, Frans Ronda, W. Neuhof, Han Jelinger, Jos Narinx, Rob Graafland, Edmond Bellefroid, Kromjong, Gregoire, Wilhelmus. Maar ook latere Maastrichtse kunstenaars als Pieter Defesche, Ger Lataster, Jef Diederen en Gene Eggen gaan ongetwijfeld aan bod komen.

John Gerards

Maastricht Fine Art

Kunstverzamelaar en kunstadviseur

Mocht u opmerkingen op hebben of heeft u kunstwerken van Maastrichtse kunstenaars in uw bezit en wilt u hier meer informatie over, kunt u deze  mailen aan:  jwmmgerards@home.nl

Met veel plezier introduceert Maastricht Aktueel de vanaf februari 2010 startende kunstrubriek: De Maastrichtse School. Met regelmaat gaat John Gerards van Maastricht Fine Art de lezers trakteren op interessante, prikkelende en zo nu en dan zeer verrassende beschouwingen en wetenswaardigheden over Maastrichtse kunstenaars en hun werken.

John Gerards is al jarenlang een verwoed verzamelaar van kunst. Vooral schilderijen van eind 19^e en begin 20^ste eeuw weten zijn belangstelling te vinden. En schilders uit zijn geboortestad Maastricht mogen helemaal rekenen op zijn speurtocht naar verborgen meesterwerkjes. De 48-jarige Maastrichtenaar spendeert, naast zijn drukke baan als commercieel directeur van de reisorganisatie Vacansoleil, bijna geheel zijn vrije tijd aan kunststudies en speurtochten naar bekende en minder bekende schilders.

In de loop der jaren ontwikkelde John Gerards een eigen visie over met name de Maastrichtse School. Zijn meningen en oordelen over de Maastrichtse kunst, maar meer nog hoe Maastricht in de loop der jaren met haar kunstenaars is omgegaan,  zijn niet alleen zeer interessant om meer te leren over de Maastrichtse kunstenaars. Meer nog is hij bereid om ook kritisch te zijn over hoe de stad structureel de kunstenaars uit eigen stad te vergeten zo niet te negeren.

In de volgende rubriek van De Maastrichtse School – die direct op dit artikel volgt –  gaat John Gerards gelijk pittig van start met de vraag waarom Maastricht geen museum heeft waar de rijke schilderkunst die de stad kent permanent tentoongesteld wordt.

Laurens Bouvrie.