Twee Maastrichtse onderzoekers hebben van het NWO subsidie gekregen om onderzoek te doen naar de positieve effecten van Ecstasy. Dit zijn Prof. dr. Jan Ramaekers en dr. Kim Kuypers, verbonden aan de Faculty of Psychology and Neuroscience (FPN). De subsidie bedraagt ruim 200.000 euro.

Met de subsidie gaan ze onderzoek doen naar de positieve effecten van Ecstasy (XTC), om zo herhaaldelijk drugsgebruik beter te begrijpen. Daarbij richten ze zich op de neurobiologische mechanismen die ten grondslag liggen aan de positieve gedragseffecten die optreden na het nemen van
XTC.

Onderzoek naar XTC richt zich meestal op de negatieve effecten ervan op cognitieve vaardigheden, zoals verminderde geheugenprestaties. Tot op heden is vrijwel geen onderzoek gedaan naar de positieve, zogenoemde prosociale effecten van XTC gebruik. Deze zijn te vatten onder de termen empathie, energie en euforie. “Mensen onder invloed van XTC voelen zich meer verbonden met elkaar, ze hebben meer zin om met elkaar te communiceren, om te bewegen. Sommigen vergelijken het gevoel met verliefd zijn, maar dan vele malen sterker”, aldus Kuypers.

Met het project streven Kuypers en Ramaekers ernaar het gat in het onderzoeksveld te dichten en zo herhaaldelijk drugsgebruik te verklaren:
“Het is belangrijk juist de positieve effecten van XTC in kaart te brengen, omdat mensen vanwege deze effecten XTC nemen. We vermoeden dat de
positieve effecten leiden tot herhaald gebruik, wat op lange termijn schadelijk kan zijn.” Door middel van gedragstests gaan ze de effecten van XTC meten op het sociale gedrag. Daarbij brengen ze met behulp van een MRI scanner de onderliggende neurologische factoren in kaart die ten grondslag liggen aan de positieve gedragseffecten van XTC.

De onderzoekers verwachten ook dat verschillen in de mate waarin mensen de positieve effecten van XTC ervaren genetisch bepaald zijn. Degenen
die de positieve effecten sterk ervaren, ervaren tevens een grotere dip wanneer de drug weer is uitgewerkt. Om deze depressieve gevoelens te vermijden en de prosociale gevoelens weer op te wekken, zou deze groep mensen eerder geneigd zijn de drug steeds opnieuw te nemen.

Het subsidieprogramma Open Competitie valt onder het NWO (De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) en heeft als doel
de bevordering van vernieuwend en kwalitatief hoogwaardig wetenschappelijk onderzoek op verschillende gebieden. Voor het gebied Maatschappij- en Gedragswetenschappen (MaGW) werden dit jaar 266 onderzoeksvoorstellen ingediend, waarvan er 25 zijn gehonoreerd.

Dr. Kim Kuypers promoveerde in 2007 aan de Universiteit Maastricht met een onderzoek naar de effecten van XTC op het geheugen en het
nemen van risico’s, waarna ze postdoconderzoeker werd. Met de NWO subsidie gaat ze, samen met Ramaekers, gedurende drie jaar onderzoek doen in het kader van haar postdocaanstelling. Prof. dr. Jan Ramaekers is in 2009 benoemd tot bijzonder hoogleraar Gedragstoxicologie van Geneesmiddelen en Drugs en sinds 2007 hoofd van de vakgroep Neuropsychologie en Psychofarmacologie van de FPN.

Uit een onderzoek van de Universiteit Maastricht blijkt dat de leefstijl een grote invloed heeft op vroegtijdige sterfte.

Voor vrouwen van middelbare leeftijd met een lage ‘gezonde leefstijlscore’ is het overlijdensrisico net zo groot als voor vrouwen zonder ongezonde gedragingen, maar die 15 jaar ouder zijn. Voor mannen bedraagt dit ‘verouderingseffect’ circa 8,5 jaar.

Dit blijkt uit de studie waarin een gecombineerde leefstijlscore is gedefinieerd aan de hand van 4 factoren: roken, lichaamsbeweging, voedingspatroon en lichaamsgewicht. De resultaten van dit onderzoek van de Universiteit Maastricht onder ruim 120.000 mensen van 55 tot 69 jaar zijn deze week online gepubliceerd in het American Journal of Clinical Nutrition. In deze zogenaamde Nederlandse Cohortstudie (NLCS) zijn bij de deelnemers in 1986 voedingsgewoonten en andere leefgewoonten gemeten. Uit deze gegevens werd een score berekend voor gezonde leefstijl, waarin 4 leefstijlfactoren werden gecombineerd: niet roken, meer dan 30 minuten per dag bewegen, een Mediterraan voedingspatroon en een gezond gewicht (BMI tussen 18,5 en 25).

Een traditioneel Mediterraan voedingspatroon kenmerkt zich door een hoge inname van groenten, fruit, peulvruchten, noten, vis, volkoren graanproducten, enkelvoudig onverzadigd vet in plaats van verzadigd vet, een lage inname van vlees en een alcoholconsumptie van gemiddeld 0,5-2
glazen per dag. Sinds 1986 is de sterfte onder de NLCS deelnemers gemeten, en is de relatie tussen leefstijl en sterfte geanalyseerd.

Onderzoeker Prof. Piet van den Brandt (hoogleraar Epidemiologie aan de Universiteit Maastricht): “Er zijn maar weinig onderzoeken in de wereld waarbij op deze manier de impact van een combinatie van meerdere leefstijlfactoren op sterfte in kaart is gebracht. Dit onderzoek toont aan dat
met een gezonde levensstijl een aanzienlijke gezondheidswinst is te behalen. Niet alleen bleek het risico om te overlijden sterk af te hangen van de gezonde leefstijlscore, maar de grootste verlaging van vroegtijdige sterfte door een gezonde leefstijl was te zien bij mensen met een lage of middelbare opleiding. Verder waren de effecten van Mediterrane voeding duidelijker te zien bij vrouwen dan bij mannen. Van de voedingsfactoren binnen
het Mediterrane voedingspatroon bleken noten, groenten en alcohol het duidelijkst gerelateerd aan sterftereductie.”

De Nederlandse Cohortstudie is in 1986 opgezet door onderzoekers van de afdeling Epidemiologie van de Universiteit Maastricht en TNO Kwaliteit van Leven. De studie loopt nog steeds, leverde een schat aan gegevens op, en heeft de afgelopen tientallen jaren al tot vele nieuwe inzichten geleid over voeding en andere leefstijlfactoren en hun invloed op kanker en sterfte.

Dunne-vezelneuropathie kan een erfelijke oorzaak hebben. Dat is gebleken uit onderzoek, dat deels in Maastricht UMC+ heeft plaatsgevonden.

Een team van onderzoekers van het Maastricht Universitair Medisch Centrum+, het Spaarne ziekenhuis Hoofddorp en de Universiteit van Yale
(New Haven, USA) hebben ontdekt dat veranderingen in een bepaald gen (genaamd SCN9A) dunne-vezelneuropathie kunnen veroorzaken. Dat is een belangrijke doorbraak, aangezien tot nu toe bij een groot deel van de patiënten (25 tot 90 procent) ondanks uitgebreid onderzoek geen oorzaak voor de ziekte werd gevonden. Als andere mogelijke oorzaken staan suikerziekte, alcoholmisbruik, vitaminetekort en immunologische ziektes te boek.

Dunne-vezelneuropathie is een vorm van polyneuropathie, waarbij alleen de dunne vezels, die dicht onder de huid liggen, zijn aangedaan. De aandoening leidt tot ernstige pijnklachten en stoornissen in de automatisch verlopende functies (functies die onbewust plaatsvinden, zoals regeling van de bloeddruk, hartslag en zweten). Bij een derde van de patiënten met een dunne-vezelneuropathie, waarbij geen onderliggende oorzaak werd gevonden, constateerden de onderzoekers mutaties in het SCN9A-gen. Dit gen zorgt voor de aanmaak van een bepaald eiwit (het natriumkanaal channel NaV1.7) dat vooral voorkomt in dunne zenuwvezels. Verder onderzoek toonde tevens aan dat de veranderingen in dit natriumkanaal zorgen voor verhoogde prikkelbaarheid van de zenuwen.

Het onderzoek geeft niet alleen een verklaring voor de aandoening, maar opent ook de weg naar verder onderzoek naar een betere behandeling. Momenteel bestaat die behandeling uit toediening van verschillende pijnstillers, met vaak een matig tot slecht resultaat. Het onderzoek is gepubliceerd in het gerenommeerde wetenschappelijk tijdschrift Annals of  Neurology (Faber CG, Hoeijmakers JGJ, Han C, Cheng X, Ahn H-S, Choi JS, et al. Gain-of-function NaV1.7 mutations in patients with idiopathic small nerve fiber neuropathy. Ann Neurol 2011; In press.)

De publicatie is te downloaden via de volgende link: http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ana.22485/abstract

Commissievergadering in Mosae Forum. Niet zomaar een vergadering. Afgelopen woensdag werd nog een keer, middels lijvige rapporten, statistieken, cijfers en andere door heuse onderzoekers opgestelde feiten, uit de doeken gedaan hoe de drugsproblematiek in Maastricht in elkaar steekt. Met daarbij als kers op de slagroomtaart een advies van de Universiteit Tilburg en het COT hoe die overlast vergaand te reduceren. COT, mocht u dat willen weten, staat voor Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement. Waarom die instelling COT wordt genoemd en niet IVC is een klein en wellicht oplosbaar raadsel vergeleken met de uitkomst die uit het  drugsoverlastonderzoek rolde. Ben Rovers, criminoloog en volgens zijn eigen website na een burn out begin deze eeuw veel waarde hechtend aan spiritualiteit, is in zijn werk een man van feiten.  Een feit van importantie voor de collega criminoloog van Cyrille Fijnaut, die op deze dag van belangrijke uitleg aan de gemeenteraad toevallig ziek te bed niet van de partij kon zijn, werd gelijk te berde gebracht nadat hij het spreekgestoelte beklom. “Feitelijke overlast bestaat niet”. Een mooi mantra voor iemand die tracht zichzelf te overwinnen tijdens een burn out dacht ik nog. Ik weet zeker dat deze spreuk een jaar of vijftien geleden mijn periode met reeksen van moments of madness met zeker een half jaar had ingekort. Ik kwam helaas niet verder dan: ‘Maak af waar je mee bezig bent’. Machinisten van de NS raken gelijk in de stress van dit soort mantra’s. Die weten dat het letterlijk uitvoeren van zo een spreuk op een spoortraject in den lande regelmatig tot menselijk gehakt leidt.

Terug naar de raadszaal. Ik hoorde de heer Rovers aan en dacht: als feitelijke overlast niet bestaat waarom dan wel bijna 100 pagina’s met cijfertjes, grafieken en andere onderzoeksresultaten overhandigen met de titel ‘De drugsoverlast in Maastricht en omgeving’.  Bespaart het niet een hoop moeite, tijd en geld om dan als onderzoeker voor je pc te gaan zitten, je mail programma te openen en vanuit Tilburg naar onnohoes@maastricht.nl te mailen: “Geachte Heer Hoes en alle andere Maastrichtenaren, om u zo weinig mogelijk overlast te bezorgen schrijven wij geen dik rapport waarin bijvoorbeeld staat: ‘De illegale markt (na sluiting van alle coffeeshops) wordt na hun vertrek (Fransen en Belgen) onzichtbaarder en minder overlastgevend omdat drugsrunners en straatdealers hun belangrijkste markt kwijtraken. Succes!”. Deze Fred Kaps oplossing kunnen u en ik op een verloren zondagmiddag, onder het genot van een lekkere harddrug – alcohol -versnapering, ook wel verzinnen. Met honderd euro, bonnetjes wel inleveren bij wethouder Aarts, was de gemeente dan klaar geweest.  U begrijpt, het rapport werd wel geschreven en niet tegen een minimumuurloontje.  Met hier en daar een frappante conclusie zoals zojuist geciteerd.

Minder overlast kwalificeren Rovers & Fijnaut als beter. Me dunkt toch een duidelijke feitelijke kwalificatie. Los dat dit haaks staat op Rovers bewering is het maar de vraag of minder beter is. Voorbeeld: de algemene overlast gaat in procenten omlaag, de verharding in de wereld van de dealers stijgt. Minder klanten voor dealers levert hardere onderlinge strijd! Geen feit overigens, ik verzin het terwijl ik schrijf.

Rapport Rovers & Fijnaut beveelt aan: coffeeshops en ogen sluiten. Ik begrijp dat zeer wel. Rovers is namelijk naast criminoloog ook astroloog. Hij duidt horoscopen. In die wereld van sterrenkijkerij om iemands levensloop te verklappen of karakter te schetsen is het vooral oogjes dicht de vinger in de lucht en al dan niet hallucinerend zeggen: “De komende tijd gaat u uw linkerbuur veel overlast bezorgen en tegelijkertijd uw andere buur heel veel plezier geven. Of andersom. Dat weet ik feitelijk nog niet.”

Laurens Bouvrie

De politie Limburg-Zuid heeft vandaag het team uitgebreid dat onderzoek doet naar de schietpartij die zich gisterenavond in de wijk Hazendans voordeed. Een 30-jarige man werd hierbij door een nog onbekend aantal personen met meerdere kogels om het leven gebracht. Zijn vrouw – die ook in huis was – werd zover bekend ongemoeid gelaten door de indringers.

De politie doet, hangende het onderzoek, geen verdere mededelingen en verwacht die vandaag ook niet meer te geven. Het enige dat de politie wil zeggen is dat er nog geen verdachten zijn opgepakt en dat het onderzoeksteam is uitgebreid met leden van TGO (Team Grootschalig Optreden). Momenteel wordt nog steeds volop forensisch onderzoek gedaan in het woonwagenhuis aan de Veldwezeltstraat.

De schietpartij in Maastricht met dodelijke afloop trekt een zware wissel op het rechercheteam van de Politie Limburg-Zuid. De recherche is ook nog volop aan het werk met onderzoek in Hoensbroek. Daar schoot de politie een 41-jarige man dood die even daarvoor met een bijl een buurtgenoot met een bijl dodelijk had verwond en twee anderen zwaar had verwond.

Docenten en studenten van de ServiceScienceFactory (SSF) van de Universiteit Maastricht onderzoeken momenteel de mogelijkheid om het Natuurhistorisch Museum in te passen in de Overgangszone van de ENCI.

Het onderzoek kan leiden tot een nieuwe visie op die overgangszone, waarbij de beleving van de groeve centraal staat. Middels een innovatief museaal concept en vele verwante zaken, zoals voorzieningen voor verblijfstoerisme, natuurbeleving en natuurrecreatie, worden de bezoekers op een  laagdrempelige en interactieve wijze met de natuur en de geologie van het gebied verbonden. De SSF onderzoekt niet alleen, maar bekijkt ook de haalbaarheid van het dienstverleningsconcept. Naar verwachting zijn in de zomer de resultaten van het onderzoek bekend. Na een standpuntbepaling door de Stichting Ontwikkelingsmaatschappij ENCI en het college van B&W zal een eventuele vervolgstrategie worden ingezet. Wanneer het idee levensvatbaar blijkt kan het in het Bidbook van Maastricht Culturele Hoofdstad 2018 worden meegenomen.

Koppeling Natuurhistorisch Museum – ENCI

Het idee van de koppeling van het Natuurhistorisch Museum aan het ENCI-terrein komt niet uit de lucht vallen. De voorgenomen transformatie van ENCI-groeve en -terrein biedt namelijk uitgelezen kansen om bezoekers de natuurhistorie van Maastricht aan den lijve te laten ervaren. Op het
ENCI-terrein is namelijk in het echt te zien wat op andere plekken vaak in een vitrine staat. Projectwethouder en lid van stichtingsbestuur Albert Nuss over het onderzoek: “Het totaalverhaal van de geschiedenis van de ENCI-groeve wordt eigenlijk ook op dit moment al verteld in het Natuurhistorisch Museum. Het zou daarom geweldig zijn als het Natuurhistorisch Museum het verhaal straks kan vertellen in zijn unieke historische omgeving.’

Overgangszone

De Overgangszone is het gebied tussen de Maas en de groeve van het te transformeren ENCI-gebied. De zone speelt een beeldbepalende rol bij de transformatie. Het is de verbindende schakel tussen de beoogde recreatieve en toeristische functie van de groeve en de economische activiteiten
op het bedrijventerrein. Het te ontwikkelen ‘belevingsconcept’ moet bezoekers straks uitnodigen en prikkelen om via het bedrijventerrein de groeve te bezoeken.

Gezamenlijk initiatief

Het onderzoek is een gezamenlijk initiatief van het ServiceScienceFactory van de Universiteit Maastricht, de stichting Ontwikkelingsmaatschappij ENCI en het Natuurhistorisch Museum Maastricht. De kosten voor het onderzoek bedragen 15.000 euro en worden betaald door de stichting Ontwikkelingsmaatschappij ENCI en het Natuurhistorisch Museum. De kosten voor de opdracht zullen bij doorgang van de plannen in de projectexploitatie worden terugverdiend.

In de online studio Maastricht Moet Je Horen! kan men nu luisteren naar een nieuw interview: Hoe duurzaam zijn wij Limburgers?

Annemarie van Zeijl-Rozema promoveerde onlangs op haar onderzoek naar de barrières voor implementatie van duurzame ontwikkeling. Annemarie’s proefschrift is getiteld: Regional Sustainable Development: Barriers in Practice; Findings from policy, citizens, practitioners and monitoring. De nadruk van haar onderzoek ligt op het concreet maken van die barrières, zodat de overheid gerichter kan sturen. Uit haar onderzoek blijkt onder andere dat wij Limburgers duurzaamheid belangrijkvinden, maar het mag géén geld of tijd kosten! Annemarie vertelt graag meer hierover.

De online studio: www.maastrichtmoetjehoren.nl

De directe vaste link om meteen op de pagina met dit interview
te komen: http://maastrichtmoetjehoren.blogspot.com/2011/06/hoe-duurzaam-zijn-wij-limburgers.html

Onderzoek naar de invloed van de therapeutische relatie in psychotherapie.

De Universiteit Maastricht gaat een samenwerkingsverband aan met zorginstelling Mentaal Beter. In de komende zes jaar zal een omvangrijk wetenschappelijk onderzoek worden uitgevoerd waarmee meer zicht wordt verkregen op de invloed die de therapeutische relatie heeft op de effectiviteit van therapie. De onderzoekers hopen op die manier te ontdekken welke relationele elementen nu precies tot verbetering of verandering leiden in psychotherapie.

Het zogeheten Alliantieonderzoek wordt uitgevoerd door prof. dr. Marcus Huibers van de Universiteit Maastricht en drs. Marieke van Riessen, psychotherapeut en onderzoeker bij Mentaal Beter, die op dit onderzoek zal promoveren. Het onderzoek sluit aan bij een van de belangrijkste
hedendaagse vraagstukken in de psychotherapie. Jarenlang is onderzocht of psychotherapie werkt. Uit al deze effectonderzoeken weten we inmiddels dat psychotherapie werkt, maar hoe het werkt is allerminst duidelijk. We weten niet wat de mechanismen zijn in psychotherapie die zorgen voor verandering of verbetering van de klachten.

Het Alliantieonderzoek richt zich op een van de therapeutische mechanismen die uit eerder onderzoek naar voren komt als veelbelovend, namelijk de therapeutische alliantie. De alliantie is de band of samenwerkingsrelatie tussen therapeut en cliënt en de mate waarin beiden het eens zijn over wat te bereiken in therapie en hoe dat samen te bereiken. Het hart van het Alliantieonderzoek is de ontwikkeling van twee nieuwe trainingen
die zich richten op het optimaliseren van relationele kwaliteiten van therapeuten. Dertig relatief onervaren therapeuten zullen worden getraind in
het openlijk bespreekbaar maken van de bijdrage van de cliënt en de therapeut aan de interactie. Het effect van deze trainingen wordt geëvalueerd in een behandelstudie waar 300 cliënten aan deelnemen.

Voor Mentaal Beter als zorgorganisatie is uitkomstgestuurde zorg haar uitgangspunt. Kort gezegd houdt dit in dat de voortgang en effectiviteit van behandelingen voortdurend wordt gemeten en dat zowel cliënt als behandelaar daar feedback over krijgen. Dit om ervoor te zorgen dat de geboden
behandeling steeds goed blijft aansluiten bij de cliënt om over- en onderbehandeling te voorkomen. Het Alliantieonderzoek sluit uitstekend aan bij
de ambitie van Mentaal Beter haar effectiviteit als zorgaanbieder te vergroten.

Als we meer weten over de werkzame relationele elementen in therapie, dan wordt het mogelijk opleidingen daarop af te stemmen en therapeuten van de toekomst op te leiden tot relationele experts. Mentaal Beter en de onderzoekers willen met deze studie een bijdrage leveren aan het
verbeteren van de zorg en behandeling van cliënten met uiteenlopende psychische klachten die behandelaren dagelijks ontmoeten in de klinische praktijk.

Vandaag wordt het ROA rapport van Lex Borghans, Didier Fouarge en Andries de Grip  ‘Een leven lang leren in Nederland’ gepresenteerd.

De deelname van werkenden aan formele scholing (training en cursussen) is de laatste jaren nagenoeg gelijk gebleven. De kloof tussen
jongeren en ouderen wordt echter kleiner: ouderen nemen meer en jongeren minder deel aan scholing. De kennis en vaardigheden van oudere werkenden hebben zich ook positief ontwikkeld in de afgelopen jaren. Daarnaast neemt de kennisontwikkeling van werkenden toe bij grote veranderingen in de werkzaamheden, ook op oudere leeftijd. Dit concluderen Lex Borghans, Didier Fouarge en Andries de Grip van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) in het rapport ‘Een leven lang leren in Nederland’, dat vandaag wordt gepresenteerd.
Het onderzoek is gesubsidieerd door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

In Nederland is er veel aandacht voor de mate waarin de beroepsbevolking verder leert. Leren door het volgen van formele cursussen of trainingen, maar ook informeel leren op het werk zelf. Denk daarbij aan leren door te doen, leren van collega’s of door feedback van leidinggevenden. Een intensiever leerproces kan leiden tot meer kennis en vaardigheden en daarmee iemands duurzame inzetbaarheid op de arbeidsmarkt vergroten.

Het ROA rapport brengt de ontwikkelingen in het formele en informele leren en de kennisontwikkeling in Nederland vanaf 2004 in beeld. Uit het onderzoek blijkt dat de deelname aan training en cursussen door werkenden en niet-werkenden vanaf 2004 nagenoeg onveranderd is gebleven. Wel is het deelnameverschil tussen mannen en vrouwen verdwenen en de trainingdeelname van hoogopgeleiden toegenomen, waardoor de kloof
tussen hoog- en laagopgeleiden is gegroeid.

Het ROA-rapport laat verder zien dat het informele leren tussen 2004 en 2010 is afgenomen. Echter, er wordt nog steeds veel meer informeel geleerd dan formeel; van alle tijd waarin werkenden nieuwe dingen leren, is 93% informeel van karakter. Formeel en informeel leren gaan overigens
hand in hand: werkenden die een training volgen, leren ook meer op hun werk. Opvallend hierbij is dat acht uur informeel leren gemiddeld evenveel oplevert  als een cursus van acht uur. Maar omdat de meeste tijd wordt besteed aan informeel leren, blijven informele leeractiviteiten veruit de belangrijkste bron van nieuwe kennis en vaardigheden.

Maastricht is de stad met de meeste sfeer in Nederland. Dit blijkt uit een enquête van onderzoeksbureau Hendrik Beerda Brand Consultancy.

Het onderzoek werd gehouden onder 9000 Nederlanders. De sfeer in Maastricht werd door de ondervraagden dus het hoogst gewaardeerd, gevolgd door Den Bosch en Utrecht. Amsterdam kwam op de vierde plaats.