Veel stemmers vinden dat een ondernemer zelf moet bepalen wanneer een zaak geopend of dicht is

Elke zondag koopzondag is volgens een ruime meerderheid van bijna tweehonderd deelnemers aan De Stemtent enquête van D66 geen goed idee.  Tijdens de Nieuwjaarsrede sprak burgemeester Onno Hoes zich uit voor

D66 vindt dat een winkelier zelf moet beslissen wanneer zijn zaak geopend is

een verruiming van het aantal koopzondagen.  Van de bijna zeventig procent ‘niet doen’ stemmers gaf een groot aantal te kennen dat de gemeente winkeliers helemaal niet dient te bemoeien met wanneer een zaak wel of niet open moet zijn.  

Bert Jongen van D66 hecht niet zo zeer waarde aan de verhouding meer koopzondagen ten opzichte van de situatie nu:  “Belangrijk vind ik vooral de motivatie die de deelnemers toevoegden aan voor of tegen de stelling.  Veel mensen die tegen meer koopzondagen waren zeiden dat de gemeente niet op de stoel van de ondernemer moet gaan zitten.  Dat vonden, vinden en blijven wij als D66 net zo.  Wie liever op zondag dicht is, moet dat vooral doen.  De ondernemer die baat heeft zijn zaak open te hebben op zondag moet die mogelijkheid hebben.  Wat ons betreft dus ook geen verplichte koopzondagen.  Wel de vrijheid om op zondag open te zijn.”

Ik hoorde deze week twee bevlogen mensen.  De een door vakbroeders en gasten geprezen om zijn vakmanschap en tegelijkertijd door, voornamelijk de buitenwacht, verfoeid om zijn vermeende arrogantie en schijt aan de buren mentaliteit.  De ander een door links en rechts gewaardeerde collega. Net zo zeer beticht van het oplaten van te veel proefballonnen.  Ja,beschrijving nummer een heeft betrekking op meesterkok Hans van Wolde.  Komt u, behalve de inwoners van Malberg en Oud Caberg, niet op naam nummer twee?  Laat me u helpen:  Albert Nuss,  PvdA wethouder van talloze zaken, waaronder  Duurzaamheid.  Twee heren in bijna niets vergelijkbaar.  De een flamboyant, de ander ingetogen.  De een exquise in de keuken met een hoog straattaalgehalte, de ander een dossiervreter en een beschaafd prater met zelden of nooit een stemverheffing.   De kokende flapuit en de soms ietwat dromerige politicus.  Twee karakters die, los van hun geaardheid, geen match opleveren bij een dating bureau.  Of de filosofie van het koppeltjesmakenbedrijf moet zijn: Opposite Attracks.  Twee tegenpolen met één grote gelijke noemer:  bevlogenheid.

 
Hans van Wolde praat maandag in het MECC niet ver van de intense  bier- en snacklucht van de BBB voor een gezelschap kenners van de fijne keuken.  Wat heet.  Van Wolde prikkelt, vraagt, daagt uit. Niet altijd even logisch.  Een beetje Cruyffiaans taalgebruik.  Uitspraken die haaks op elkaar lijken te staan.  Of wordt het oor van de leek misleidt?  Het maakt niet uit. Op een leren bank zit een trotse man met enorme passie voor zijn vak.  Een kok met een missie.  Geen tacticus, dat dan weer wel.  Zijn fijne gerechten staan haaks op zijn hutspot taal.  De ogen, de mimiek en de handen spreken evenwel boekdelen.  Van Wolde is puur,  zoals de smaak van zijn gerechten.  Zeker niet mijn man, zeker niet for all seasons.  Dat zal hem een zorg zijn, mij ook.  Ik roddel lekker mee wanneer die arrogante Hollander als onderwerp voorbij komt. Om zo nu en dan wel te zeggen:  wat een bevlogenheid toont die man keer op keer.

 
Een etmaal later loop ik Albert Nuss in het stadhuis tegen het lijf. Aan de praat met twee journalisten over uiteraard zijn Don Quichot gevecht in de gemeenteraad en daarbuiten over een windmolenpark. Over de mens Albert Nuss zijn de meningen niet sterk verdeeld.  Een rustig immer betamelijke man. De politicus Nuss daarentegen lukt het regelmatig sterke verdeeldheid te veroorzaken.  Niet door boude uitspraken of schofferen van collega politici. Neem het project windmolenpark Lanakerveld.  Tegenstanders van de studie van dit project strooien met angstscenario’s.  Dat is tegen het zere been van de Nuss.  Feiten wil hij op tafel hebben, geen veronderstellingen. Felle tegenstand maakt van Nuss een bevlogen mens.  Geen gedrevenheid om zijn zin te krijgen overigens.  Niet om anderen een loer te draaien.  De passies van Nuss zijn democratie en communicatie.  De hakken in het zand om zieltjes te winnen is niet zijn ding.  De toekomst van Maastricht vraagt om actie. Niet om niks te doen.  Misschien toch eens tijd voor een avondje gemeenteraad met Hans van Wolde.  Met orkaankracht duidelijk maken dat pas iets beoordeeld kan worden wanneer het af is, is hem wel toevertrouwd.

Het lijflied van rood, de Internationale, hoeft al helemaal niet op steun te rekenen bij de partij van Roemer.  Net als de PVV vindt men Europa al te veel van het goede

Ziedaar.  De laatste weekkoersen van politiek Nederland laten zien dat de brave burgers uit de polder net zo makkelijk een voorman van links radicaal als minister president willen hebben dan een rechtse populist.  Het middenveld van links tot en met rechts staar er bij als Jan met de korte achternaam.  Oké,  CDA gaat een poging wagen om een radicale middenpartij te worden en Job Cohen liet weten heel beslist namens de PvdA neen te gaan zeggen tegen Rutte c.s.   We zullen zien.  Voorlopig is het in de vaderlandse politiek zo dat de nieuwe grote partijen vooral alleen van zichzelf kunnen verliezen.   Toch eens aan Johan Cruyff vragen of hij een politieke variant kan verzinnen op zijn poëtische dribbel :  “De Italianen kunnen niet van je winnen, maar je kan wel van ze verliezen”.

De SP is inmiddels volgens Maurice De Hond’s metingen de grootste partij van Nederland.  Te danken aan drie factoren:  het charisma van Emile Roemer, de tactische blunder van Geert Wilders Hare Majesteit te schofferen en last but not least in de hoek gezet door niet eens een oneliner van Beatrix maar een oneword.  “Onzin”,  zei de koningin op zijn ergernis over haar hoofddoek in een zandbakbezoek in het Midden Oosten.  Dat gaat Emile Roemer niet gebeuren.  De Tomatensocialisten zijn inmiddels net zo koningsgezind als de gemiddelde abonnee op het glossy magazine Vorsten.  De SP wordt weliswaar nog vaak betiteld als de fikse linkse tegenhanger van de PVV, maar het Maoïsme of andere extreme linksismen zijn toch ver te zoeken.  Het lijflied van rood, de Internationale, hoeft al helemaal niet op steun te rekenen bij de partij van Roemer.  Net als de PVV vindt men Europa al te veel van het goede.  Proletariërs aller landen verenigt U?  Het moet wel gezellig blijven vindt de partij die haar oorsprong in Brabant vindt.

Of de SP zo groot blijft of nog groter wordt op weg naar de eerstvolgende verkiezingen kan niemand met zekerheid zeggen.  Dat de socialisten straks een factor van belang worden lijkt evenwel zeker.  Met die wetenschap is het best spannend welke vruchten de SP Maastricht daarvan gaat plukken.  De afgelopen gemeenteraadsvergadering vroeg ik mij meer af:  gaat de SP in de Limburgse hoofdstad daar wel van profiteren.  Met Lenie Eijssen aan het roer durf ik dat oprecht te betwijfelen.  Zij is ongetwijfeld een integere, alleraardigste en goed bedoelende politica.  Maar zo goed als Roemer de partij landelijk neerzet, zo enorm irritant en vooral doelloos bedrijft Eijssen politiek in de Maastrichtse gemeenteraad.  Per definitie overal op tegen zijn waar de rest voor is, is nog tot daaraan toe.  Ellenlange betogen houden terwijl je weet dat het pleit al lang beslecht is, geeft in ieder geval ruimte tot een koffiepauze.  Evenwel iedere keer dusdanig verwarrend praten dat de twie maan en ‘nne peerdskop , die het weten op te brengen te blijven luisteren, echt niet meer weten waar het over gaat is normaal gesproken electoraal dodelijk.  De stevige frisse harde Nederlandse SP tomaat die Roemer Nederland voorschotelt is hier in Maastricht niet meer dan een slappe oude verrumpelde kwepsjtomat.

De voorstanders van het Hondenlosloopgebied verkiezen het liefst frontaal de aanval om te zorgen dat het gebied op de Sint Pietersberg zo blijft als het is ..........

Inmiddels een vast agendapunt in de politieke arena is het Hondenlosloopgebied op de Sint Pietersberg.  Dat is de laatste raadsvergadering van het jaar 2011 niet anders.  De hondenliefhebbers, onder aanvoering van de dames Braun en van Mulken, zorgen voor een volle publieke tribune in Mosae Forum.  Inzet:  het compromis dat de gemeente Maastricht, Stichting de Gebeete Hoond en Natuurmonumenten hebben gesloten moet van tafel.  Met een burgerinitiatief, ondertekent door meer dan 3000 mensen,  krijgt woordvoerder Braun de gelegenheid de raad en het college nog maar eens duidelijk te maken dat geen genoegen kan worden genomen met het alternatief dat onlangs tot overeenstemming door bovengenoemde partijen.  Dat resultaat werkte vooral averechts voor Stichting De Gebete Hoond.  De initiatiefnemers, met ontegenzeggelijk goede bedoelingen in hart en gedachte, zijn van het strijdtoneel weggevaagd door de ‘compromisloze’ achterban.  Nederland, zo heeft de Gebete Hoond nu ook ondervonden, is wars van polderpolitiek.  Zo ook in Maastricht.  De hakken in het zand en geen duimbreed toegeven.  In het geval van het Hondenlosloopgebied kan gesteld worden dat de fanatieke groepering rondom Braun en van Mulken absoluut recht van spreken hebben om de hondenpoot stijf te houden.  Frans Bastiaens van de PvdA verwoordde het dinsdagavond wellicht het meest treffend: “Zie hier het resultaat (doelend op een bomvolle publieke tribune, een burgerinitiatief en een dikke meerderheid in de raad die het liefst het Hondenlosloopgebied wil houden zoals het is, in ieder geval tot het moment dat een perfect alternatief wordt gevonden). Iedereen wil het Hondenlosloopgebied Sint Pietersberg handhaven. Behalve  Natuurmonumenten.

En juist deze natuurorganisatie is eigenaar van de Sint Pietersberg.  De gebeten hond in het kwadraat voor alle hondenliefhebbers en hun supporters.  De volgende kandidaat

.......... Wethouder Gerdo van Grootheest heeft minder mogelijkheden en zal tactisch te werk moeten gaan en het juiste moment moeten zien in te schatten om Natuurmonumenten de juiste deal voor de Maastrichtse hondenliefhebbers te laten maken.

om ook dat predicaat te krijgen toebedeeld is logischerwijs wethouder Gerdo van Grootheest.  Hij is namelijk degene die – ooit – tot een akkoord moet komen met die stugge natuurstichting.  Weldra zal blijken waar de volgende besprekingen toe zullen leiden.  Omdat een overgrote meerderheid van de Maastrichtse politieke partijen terecht inzag dat het burgerinitiatief – hoe sympathiek ook – geen soelaas zal bieden tijdens het onderhandelen met Natuurmonumenten steunde zij een amendement ingediend door het CDA, PvdA en D66.  Ook de initiatiefnemers gaan mee aan tafel zitten om samen met de wethouder een plan de campagne op te stellen om Natuurmonumenten dat te gaan laten zeggen wat een overgrote meerderheid van de Maastrichtenaren wil:  “Het blijft jullie berg en als jullie een hondenlosloopgebied daar willen hebben, dan mag dat voor ons.”

Of dat alles een ijdele hoop is, zal snel genoeg blijken. Indien Natuurmonumenten inderdaad onvermurwbaar blijkt, rest nog een perfecte mogelijkheid om Natuurmonumenten het leven zuur te maken:  Occupy The Sint Pietersberg.  Immers: veel honden zijn der hazen dood.

Laurens Bouvrie

De kardinale vraag is of  alle gevallen die nu nog recht hebben op WMO, maar per 1 januari volgens de nieuwe normen te veel inkomsten hebben, over een kam mogen worden geschoren

Het is niet ondenkbaar dat de ongeveer 90 inwoners uit Maastricht die vanaf 1 januari 2012 niet meer in aanmerking komen voor WMO later alsnog tot deze sociale voorziening worden toegelaten.  Die conclusie kan getrokken worden na uitleg van de zeer complexe materie rondom wel of geen recht op WMO door de adviseur van de Vereniging Nederlandse Gemeenten Wim Peters.  In januari 2012 zal in ieder geval meer duidelijkheid zijn over de WMO in relatie tot de inkomenstoets.

De juridisch adviseur, werkzaam bij Stimulansz is een van DE specialisten in Nederland op het gebied van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Met name op het gebied van individuele voorzieningen.  De kardinale vraag is of van rijkswege alle gevallen die nu nog recht hebben op WMO maar per 1 januari volgens de nieuwe normen te veel inkomsten hebben over een kam mogen worden geschoren.  Daar wordt in de politiek en door de specialisten intensief over gediscussieerd en nagedacht.  En lopen de meningen dus uit elkaar.  Volgens Peters is het maar de vraag of de wet toestaat de WMO collectief toe te passen volgens een vastgestelde inkomensgrens.  Het kan zijn dat iemand boven de inkomensgrens uitkomt maar financieel toch dusdanig zwaar belast is dat hij of zij toch voor WMO in aanmerking komt.  Daarom is het, zo liet Peters aan de commissie Breed Welzijn weten, niet ondenkbaar dat de inkomensgrens niet meer is dan een graadmeter maar dat ieder individu dat meent recht te hebben op WMO per geval bestudeerd moet worden.

Het bestemmingsplan windmolenpark Lanakerveld krijgt vanuit de Maastrichtse politiek vooral de wind van voren.  Eerder deze week liet de PvdA weten dat geluidsoverlast van windturbines kritisch bestudeerd moet worden en vooraf aan alle geldende eisen dient te voldoen. Dit weekend werd tijdens een ledenraadpleging duidelijk dat de coalitiepartij Senioren Partij Maastricht (SPM) faliekant tegen het windmolenpark is.  De Liberale Partij Maastricht (LPM) is van mening dat de informatieavond over de geplande acht nieuwe windmolens op de grens van Maastricht en de Belgische buurgemeente Lanaken vooral uitblonk door een slechte voorbereiding.  De GGD heeft volgens Kitty Nuyts zelfs de aanwezigen van valse informatie willen voorzien.

Dré Janssen van SPM liet in een felle reactie weten dat plaatsing van windmolens in het Lanakerveld onaanvaardbaar is.  “Gezondheidsaspecten moeten altijd zwaarder wegen dan ter plaatse gewonnen windenergie”.  Bovendien vinden de Senioren dat de horizonvervuiling, geluidsoverlast, lichthinder niet opwegen tegen de argumenten van plaatsing.  Zeker, zo is de mening van SPM, wanneer men bedenkt dat het economisch gewin van de windmolens tot op heden als bedenkelijk moet worden gekwalificeerd. Bij SPM is een overgrote meerderheid voorstander deel te nemen aan windturbineprojecten op zee.  De fractie van SPM nam de motie van de ongeveer 80 aanwezige leden over.

Kitty Nuyts van LPM constateert dat veel bewoners die aanwezig waren bij de voorlichtingsavond van 29 november jongstleden grote ergernis ontstond.  “Deskundigen wekten woede op omdat ze slecht waren voorbereid en gaven veel onjuiste antwoorden of geen antwoorden.”  Volgens Nuyts waren de bewoners vooraf beter voorgelicht dan de deskundigen.  Ook de LPM heeft vooral veel zorgen over de geluidsoverlast die de windmolens gaan veroorzaken. Nuyts:  “Omwonenden moeten nu al ramen en deuren dichthouden vanwege het zwiepen van windmolens die al op het Belgische deel staan en het geluid geproduceerd door een steenfabriek”.  Zonder nulmeting kan volgens haar geen zorgvuldige procedure in gang worden gezet.  Bewoners en politiek hebben recht op juiste informatie wat betreft geluidsoverlast.

De LPM stelt dat GGD Zuid-Limburg suggereerde dat zij onderzoek en metingen (27 maal) hebben gedaan.  Volgens de bewoners, zo zegt Kitty Nuyts, hebben die onderzoeken ter plekke niet plaatsgevonden.  De GGD Zuid-Limburg, zo wordt door LPM aangegeven, baseert haar standpunt op drie algemene onderzoeken die elders in Nederland zijn uitgevoerd.  Windmolens, zo weet Nuyts, veroorzaken migraine, epilepsie, spanningen en slapeloosheid. “Dat moeten wij niet willen. De gezondheid van de burgers staat voor de LPM boven alles”.

Onno Hoes kreeg het gisterenavond flink aan de stok met diverse oppositiepartijen

Voorzitter Onno Hoes tijdens interpellatie Limmel / Nazareth dossier beticht van ondemocratisch gedrag

En toen werd het grimmig.  Zoals bij een voetbalwedstrijd.  Het spel kabbelt rustig voort en een beslissing van de scheidsrechter de vlam in de pan laat slaan.  Het benadeelde team schiet volledig uit zijn wiek.  Zo ook gisteren de oppositie in de gemeenteraad van Maastricht.  Als door een wesp gestoken reageerden zij zich af  op voorzitter Onno Hoes.  Hij gaf de gemeenteraad te kennen bij een interpellatie zich te houden aan de regels en alleen vragen te stellen aan het college en geen debatten of betogen te houden. Het onderwerp,  komt er nu wel of geen geld van de provincie om de  ‘verkabeling’  van het elektriciteitsnet bij Limmel en Nazareth te realiseren, deed even niet meer ter zake.  De oppositie, behalve Stadsbelangen Mestreech (SBM),  vond zich zwaar benadeeld door de voorzitter.  De interpellanten vonden dat hen zwaar onrecht werd aangedaan.  En lieten dat in woord en mimiek duidelijk blijken. Burgemeester Hoes hield voet bij stuk. Gevolg:  de sfeer in de gemeenteraadszaal was een uur lang om te snijden.  

Het issue ‘verkabeling’ vond plaats tijdens een interpellatieverzoek van het CDA.  Fractieleider van de grootste oppositiepartij stelde pittige vragen over deze zich voortslepende heikele  kwestie. Want zo mag de ‘verkabeling’ van Limmel/Nazareth genoemd worden.  Kort omschreven:  de provincie zou een bedrag van 2,1 miljoen euro meefinancieren om onder andere de ondertunneling mogelijk te maken van de spoorwegovergang die Limmel en Nazareth scheidt.  Daar komen hoge infrastructurele kosten bij kijken.  Onder meer moeten de hoogspanningskabels die daar ter plekke via masten lopen de grond in.  Een gewichtig onderwerp gekoppeld aan vele vraagtekens.  Daar zijn alle partijen het wel over eens.  Wel of geen doorgang van de veranderingen in de infrastructuur heeft grote invloed op de toekomst van de twee wijken.  CDA probeert al maandenlang van het college duidelijkheid te krijgen of die rijkssteun er nu wel of niet komt.  De christendemocraten zeggen dat de gemeenteraad veel te goedgelovig is wat betreft de informatie die het college verschaft.  Correspondentie te over.  Wethouder Albert Nuss, de huidige portefeuillehouder van dit project,  liet gisteren weten nog steeds alle vertrouwen dat het gaat lukken dat de provincie het geld ter beschikking gaat stellen. Feit is dat de vertraging in de besluitvorming, in combinatie met alle bezuinigingen die zijn aangekondigd, tot twijfels leidt.  Het proces verloopt in ieder geval  anders dan destijds door het toenmalige college werd gedacht en geschilderd.  Met de antwoorden op de eerste drie vragen tijdens de interpellatie kon de oppositie zich niet tevreden stellen.

Sterker nog: het CDA en,  behalve SBM, liet vanaf  moment blijken, in ieder geval de schijn daarvan werd behoorlijk gewekt,  dat de wethouder de raad niet volledig of fout informeerde.  Het CDA, bij monde van Vivian Heijnen, gooide het plots over een andere boeg.  Ze waren er zeker van dat op 9 november 2010 door wethouder Costongs  is gezegd, bij een vraag door CDA raadslid Jos Gorren of het geld van de provincie al is binnengekomen, de interim-wethouder van dat moment Jacques Costongs (die de portefeuille overnam van de vertrokken CDA wethouder Luc Winants) antwoordde:  “Ja, ik dacht het wel.  Indien niet laat ik het de raad onmiddellijk weten.”  Probleem voor het CDA bij deze opmerking:  in geen enkel  geschreven stukken voorradig binnen de Maastrichtse politiek is dit niet, althans niet letterlijk, terug te vinden.  En juist het ontbreken van een smoking gun deed gisteren de vlam in de pan slaan in de gemeenteraad.  De oppositie trachtte de interpellatie tot een pittig debat uit te breiden om zo toch tot scoren te komen.  Volgens diverse kenners van wat wel en niet kan tijdens een gemeenteraadsvergadering een tactische fout van de oppositie.  De interpellatie staat geen debat toe en is ten enenmale bedoelt om vragen te stellen aan het college.  De enige manier om op dat moment ‘toe te slaan’ was het indienen van een motie (van bijvoorbeeld wantrouwen ) geweest.  Dat gebeurde echter niet.  De oppositie wilde de interpellatie verder gebruiken om de coalitie te bestoken.

En toen greep voorzitter Onno Hoes in. Hij kapte rigoureus betogen van oppositieleden af en vroeg aan de raadsleden zich te houden aan de voor hen bekende spelregels.  Die opmerking schoot bij diverse gemeenteraadsleden, waaronder Jan Hoen (CVP), Esmiralda Thieme (Partij Veilig Maastricht – voorheen Trots Op Nederland – en Kitty Nuyts (LPM) – voelden zich op hun beurt weer geschoffeerd,  betichtte Hoes van ondemocratisch handelen en mompelden opzichtig hun ongenoegen.  Tot op de publiek- en perstribune voelde deze onverwachte en harde confrontatie  ongemakkelijk aan.  Onno Hoes telde met vuur in de ogen een paar keer tot tien om verdere escalatie te voorkomen.  Hij bleef evenwel  bij zijn standpunt:  “Vragen stellen mag, debatteren en betogen tijdens deze interpellatie mag niet”.  Met de toevoeging anders genoodzaakt de microfoon ‘af te sluiten’.

Vivianne Heijnen nam de tijd om na te denken en besloot na een korte schorsing van de vergadering te melden het Limmel/Nazareth dossier voor dit moment te laten rusten en op een ander tijdstip terug te komen op de materie.  Om tweeërlei redenen een wijs besluit.  Het parkeren en later terugkomen op het onderwerp maakte het mogelijk dat de raadsvergadering weer op ordentelijke wijze verder kon.  De oppositie redde zich uit een overzichtelijke situatie waar ze zich zelf in manoeuvreerde en kan verder zoek naar hoe de vork nu precies in de steel zit.

Resten twee vragen:  wat deed het CDA besluiten deze zet te doen?  Ging men er vanuit wethouder Nuss in een penibele situatie te brengen.  Vivianne Heijnen: “Geenszins.  Wij willen met onze inzet maar een ding bereiken:  dat Limmel en Nazareth krijgen waar ze recht op hebben en dat door de politiek beloofd is.  Overigens vinden wij wel degelijk dat in de notulen staat geschreven dat wethouder Costongs  zegt dat het geld is toegezegd.  Dat is dan iets anders dan het geld is overgemaakt. Maar komt voor ons op hetzelfde neer.

PvdA gemeenteraadslid Frans Bastiaens in reactie daarop:  “Indien het CDA dat vindt moeten zijn een motie indienen. Het staat evenwel nergens geschreven en is ook nooit zo gezegd.”

De ‘verkabeling’ Limmel Nazareth is door deze clash in de gemeenteraad geen meter dichterbij gekomen.  De verhoudingen binnen de Maastrichtse politiek kregen een behoorlijke opdoffer.  Het is niet ondenkbeeldig dat Onno Hoes, vanuit zijn functie als voorzitter van de gemeenteraad, nog een keer terugkomt op de toon die tegen hem werd gezet.  Hij liet blijken tegen een stootje te kunnen en in the heat of the moment de zaak niet te laten overkoken.  Een les in politieke spelregels lijkt in ieder geval aanstaande.

Laurens Bouvrie

Tien jaar geleden maakte het populisme een turbulente entree. Het heeft sindsdien alleen maar aan invloed gewonnen. Pim Fortuyn stelde als eerste spraakmakend  het falen van en vertrouwen in het bestaande systeem aan de kaak. Hij presenteerde zich als de nieuwe, gezaghebbende leider, die het best autoritair orde op zaken zou stellen om korte metten te maken met de niet meer te  vertrouwen politieke vertegenwoordigers. De democratie gaf voor velen vooral een gevoel van machteloosheid in plaats van effectiviteit.

Sinds het verscheiden van Fortuyn heeft het populisme een stevig ‘locale’ geur en kleur gekregen. Mensen denken het best houvast te hebben aan anderen die op hem of haar lijken. Je voelt je veiliger en beter met mensen uit eigen streek, beter met eigen volk. Hoe groter de verschillen, hoe groter dat de risico’s zijn. “De eigen cultuur is een moeizaam verworven modus vivendi in een samenleving van berekende egoisten”. Precies daarom wordt multiculturaliteit zo gevaarlijk gevonden. Wat moet je met al die nieuwe medeburgers, met concurrenten die ook nog eens onvoorspelbaar zijn? Ze profiteren van de niet door ‘hen’ maar door ‘onszelf‘ op gebouwde sociale zekerheid, denken velen.

Dat laat zien hoe populistische leiders zich hebben kunnen opwerpen als ‘vaandeldragers‘ van het gegroeide maatschappelijk ongenoegen. Als een ‘rattenvanger van Hamelen’ -aldus van David van Reybrouck  (noot van de redactie De Vlaamse schrijver Reybrouck ontpopte zich in 2011 als de bezieler van de actie G100 2011 een burgertop die 1000 Belgen wil laten overleggen over een betere democratie in België en is tevens winnaar van de  Libris Geschiedenis Prijs)- verzamelen ze de slachtoffers van de omstandigheden (denk aan Europa) om zich heen. Velen voelen zich als een buitenstaander in de eigen samenleving en politiek.

Ook als reactie op de ‘diploma-democratie’ en het ‘grachtengordel’ imago is de snelle ontwikkeling van het politiek populisme goed te begrijpen. Onderzoek laat zien dat de ‘adel van de geest’ zijn greep op de democratische besluitvorming aan het verliezen is. Hoogopgeleiden zijn meer trendvolgers geworden en laagopgeleiden veeleer trendsetters. Uit onderzoek van Fennema blijkt dat bijvoorbeeld de Tweede Kamer vandaag de dag aanzienlijk representatiever is dan 10 jaar geleden, dankzij de SP, LPF en PVV. Beter kan niet worden geïllustreerd dat het populisme -ook al is het anti-elitair en anti-establishment- duidelijk niet antiparlementair en antidemocratisch. Meer nog, in onze regenboognatie helpt het democratisch populisme om “het conflict als basis van de democratie weer nieuw leven in te blazen”. Terecht wordt wel van een ‘pacifistisch slagveld’ gesproken. Democratie is niet per se een elegante staatsvorm. David van Reybrouck meent: “democratie is per definitie tijdsverlies, prutswerk, inefficiëntie (…), maar het is de enig manier om iedereen een beetje gelukkig te houden of op zijn minst niet helemaal ongelukkig te maken.”

Het populisme is dus belangrijk, maar de toestroom en keuze van politieke vertegenwoordigers is nog niet erg geslaagd. Succes lokt behoorlijk wat liftersgedrag en profiteurs uit, inclusief misbruik. Denk maar aan het tweetal volksvertegenwoordigers dat zichzelf voor zichzelf als ondersteuning in dienst heeft genomen. Ze doen dat niet voor eigen rekening en risico, maar op kosten van de provincie. Zulk pervers gedrag, waaronder we ook het toestaan ervan moeten rekenen, schaadt het populisme en de overheid gelijkelijk.

Prof. dr Wil Foppen is hoogleraar Strategisch Leiderschap en werkzaam aan de School of Business & Economics

Jarige Mia Ebbelink maakte op haar verjaardag van haar hart geen moordkuil. "We zijn de weg kwijt", zei ze in volle overtuiging tijdens het Reuring in de PvdA congres. "Die vinden we alleen maar terug door achter de bureau vandaan te komen en de wijk in te gaan."

Maastrichtse PvdA leden trachten met Reuring Congressen de weg naar het volk terug te vinden

Mia Ebbelink, bijna een kwart eeuw gemeenteraadslid voor de PvdA in Maastricht, gooide zaterdagmiddag gelijk de knuppel in het hoenderhok.  Ze had zich de slogan van het affiche van deze bijeenkomst van de sociaaldemocraten ter harte genomen:  Reuring in de PvdA.  “We zijn de weg kwijt”, sprak de vrouw die al die jaren precies wist wat zich in de wijken afspeelde.  Ebbelink sprak, nota bene, op haar verjaardag woorden die de rechtgeaarde PvdA’er als muziek in de oren moet klinken.  Terug het oor te luister leggen bij het volk. Niet door het lezen van mails, maar door de mensen daar waar ze wonen op te zoeken. 

Een van de congresruimten van het Bonnefantenmuseum was afgelopen zaterdag goed bezet.   Monique Quint, voorzitter van de PvdA Maastricht, had het goed gezien.  De opkomst bleek niet alleen goed, belangrijker nog voor de partij dat de aanwezigen een behoorlijke mix van jong en oud vormde.

De statement van Mia Ebbelink en later de toekomstige rector magnificus van de Universiteit Maastricht Luc Soete was helder.  Het roer moet om.  Dat de kans groot is dat Hans Spekman de nieuwe voorzitter van de partij wordt ontvingen de meeste aanwezigen met enthousiasme te begroeten. Mia Ebbelink op de eerste plaats.  De Utrechter is misschien de slechts geklede Nederlander,  hij weet wel de taal te spreken van de gemiddelde Nederlander, de juiste toon aan te slaan bij gevoelige onderwerpen en is nog een ouderwetse sociaaldemocraat wat betreft zijn carrière.  Geen managertype, maar iemand die nog veiligheidsschoenen gedragen heeft vanwege zijn werk.  Mia Ebbelink weet als geen ander hier in Maastricht hoe belangrijk dat is. “Kom achter die computer uit en ga de wijk in”,  was haar advies aan de huidige gemeenteraadsleden. Ze deed haar oproep beleefd en beschaafd.  Dat deed geen tekort aan haar intentie.   Haar stem gaf de smart aan dat haar partijleden het ongetwijfeld goed voor hebben met het land, maar dat ze veel te weinig weinig mensen weten te bereiken.

Luc Soete luistert aandachtig toe.

Na de bijdragen van Ebbelink en Soete gingen de aanwezigen met elkaar in gesprek/discussie over de verschillende

Joonk PvdA Maastricht was in ruime getale aanwezig in het Bonnefantenmuseum

stellingen. De groepen verschilden enorm van elkaar in samenstelling en de manier waarop men in discussie was. In het ene groepje was men fel en bevlogen met elkaar in discussie en in een ander groepje was men bijna op fluistertoon met elkaar in gesprek, maar het leidde tot waar het congres voor bestemd was:  reuring.  Het was niet alleen een bijeenkomst waar de usual suspects met elkaar in gesprek waren, maar er waren ook leden die je anders nooit tegenkomt op dit soort bijeenkomsten. En het was in elk groepje duidelijk; iedereen is gelijk en heeft even veel recht om zijn verhaal te doen.

De stellingen varieerden van ”De europese unie moet een politieke unie worden” tot “elk kind moet verplicht vanaf zijn 2^e levensjaar naar de voorschoolse opvang om de taal te leren”. Zoals gewoon leverde iedere stelling wel veel mitsen en maren op bij de leden.  Op de post-its die de aanwezigen na elke discussie moesten inleveren stonden dan veelal langere zinnen in plaats van een kort statement.

Aan het eind van de dag was er bij de aanwezigen een positief gevoel over dag en de discussies/gesprekken die ze met elkaar hebben gehad. De nieuwbakken voorzitter van de JS Zuid-Limburg sloot de dag af met zijn statement over wat de uitdaging was voor de toekomst. De tekst hiervan is te vinden op: www.jszuidlimburg.nl

 Antoine van Lune en Laurens Bouvrie

De toon die gezet werd zaterdag moet wethouder Albert Nuss als muziek in de orgen geklonken hebben. De PvdA wethouder staat bekend om zijn actief en veel aanwezig zijn in de wijken

Esmiralda Thieme (TON)

Ook CDA en TON voor openhouden bibliotheken Heer en Malpertuis

Oppositiepartijen CDA Maastricht en TON Maastricht hebben een motie voorbereid waarin wordt

Vivianne Heijnen (CDA)

gepleit om één miljoen euro te investeren in de leefbaarheid in de wijken. Belangrijk onderdeel van de motie is het behoud van de bibliotheken Heer en Malpertuis. Het te investeren geld genereren beide partijen door een miljoen te schrappen in cultuur- en welzijnssubsidies.

Wat betreft TON en het CDA wordt tijdens de gemeenteraadsvergadering het besluit genomen een speciaal drie jaar durend fonds van een miljoen in het leven geroepen. Het geld dient gebruikt te worden voor investeringen in de wijken.  Met name om op het gebied van leefbaarheid.

Esmiralda Thieme, fractievoorzitter TON: “Het is belangrijk om goed te luisteren naar de burgers, de boodschap was bezuinigen op cultuur en meer direct geld naar de burger.”

Onderdeel van de plannen van TON en CDA is het behoud van de Bibliotheken Heer én Malpertuis tot en met minimaal 2014. Daarnaast wordt een half miljoen geïnvesteerd in door de Raad goed te keuren projecten om ouderen- en jongerenparticipatie, alsook sport en leefbaarheid in de wijken te stimuleren.

Vivianne Heijnen, fractievoorzitter CDA Maastricht: “Dit is een unieke kans voor alle partijen in de Raad om te laten zien dat ze gaan voor de leefbaarheid in de wijken in plaats van voorrang te geven aan dure projecten op het gebied van kunst en cultuur”

De fracties dienen de motie in tijdens de begrotingsbehandeling van aanstaande dinsdag 1 november.