Foto Kingma: Appie Derks. MUMC+

In het Research Magazine van de Universiteit Maastricht staat een interview met prof. dr. Herman Kingma, één van dé wereldwijde evenwichtsstoornis-specialisten en winnaar van de Ig Nobelprijs voor de Natuurkunde 2011.

Ze zitten in onze oren. Ze zorgen ervoor dat we scherp zien als we lopen. Ze zijn cruciaal voor ons evenwicht, zodat we niet vallen en ze vertellen ons bewustzijn waar we zijn in een ruimte. Evenwichtsorganen. Mensen bij wie ze allebei niet meer werken, zijn dus danig gehandicapt dat ze soms besluiten een eind aan hun leven te maken.

Prof. dr. Herman Kingma probeert al bijna dertig jaar de diagnostiek en behandeling van evenwichtsstoornissen te verbeteren. Hij is één van dé evenwichtstoornis-specialisten(ofwel vestibulologen) in de wereld en reist de wereld ook over om zijn kennis te verspreiden. Een gesprek met de winnaar van de Ig Nobelprijs voor de Natuurkunde 2011.

Kingma is hoogleraar Vestibulologie aan de Faculty of Health, Medicine and Life Sciences van de Universiteit Maastricht en daarnaast werkzaam als vestibuloloog en hoofd van de evenwichtsafdeling voor klinische diagnostiek binnen de afdeling KNO van het Maastricht Universitair Medisch Centrum+. Hij leidt binnen de vakgroep KNO van de UM het onderzoek naar evenwichtsstoornissen.

Ga voor het  interview naar: http://www.unimaas.nl/researchmagazine/default.asp?id=234&thema=4&template=thema.html&taal=nl.

Op donderdag 6 oktober spreekt Boris Kramer zijn oratie uit en aanvaardt daarmee zijn ambt als Hoogleraar Experimentele Perinatologie aan de Universiteit Maastricht. De leerstoel wordt mede gefinancierd door ZonMw.

8 tot 10% van alle baby’s wordt geboren voor de 37ste zwangerschapsweek, we spreken in dat geval van vroeggeboorte of prematuur. Veel prematuur geboren kindjes overlijden of hebben gezondheidsproblemen of handicaps. En het aantal vroeggeboortes neemt de laatste jaren alleen maar toe.

Prof. dr. Boris Kramer, neonatoloog, heeft al veel prematuur geboren baby’s behandeld op de afdeling neonatologie van het MUMC+. “Te vroeg geboren kinderen hebben vaak gezondheidsproblemen, áls ze al blijven leven. Een kind is na 24-25 weken zwangerschap in principe voldoende ontwikkeld om te kunnen overleven buiten de baarmoeder, maar nog niet volgroeid. Vroeggeboorte kan bijvoorbeeld leiden tot ontwikkelingsachterstand of astma”, aldus Kramer.

Perinatologie is de zorg voor, tijdens en vlak na de geboorte. Uiteraard zijn er veel raakvlakken met neonatologie, de zorg voor pas geboren baby’s. ”Met deze leerstoel ga ik op zoek naar de oorzaken van vroeggeboorte, maar vooral naar een innovatieve behandeling voor zwangere vrouwen en pasgeboren baby’s. Goede zorg voor deze kwetsbare levens is de meest efficiënte methode om de kwaliteit van leven te verbeteren,” aldus Kramer.

Zijn onderzoek is translationeel: observaties bij patiënten in ziekenhuizen worden getoetst bij proefdieren, voornamelijk schapen: “omdat de biologische ontwikkeling van schapen veel overeenkomsten heeft met de humane biologie”, aldus Kramer. De observaties en onderzoeksresultaten bij de proefdieren worden weer vertaald naar een klinische toepassing. “Dit type onderzoek tref je alleen aan in Auckland, New Zeeland en hier in Maastricht.”

Niet alleen de heuvellandschapen maken Maastricht tot de unieke plek voor deze leerstoel. Ook de nauwe samenwerking met de afdelingen neonatologie in Aken en Veldhoven, met de Technische Universiteiten van Aken en Eindhoven en met de afdeling obstetrie & gynaecologie van de het MUMC+.

Kramer: “Deze interdisciplinaire aanpak is ‘key’ voor het onderzoek. We onderzoeken allerlei mogelijkheden om vroeggeboorten tegen te gaan en de behandeling te verbeteren: van medicatie tot technische innovaties. Door de intensieve samenwerking tussen Maastricht, Aken, Veldhoven en Eindhoven is de scope van het onderzoek breder en zijn de technische mogelijkheden groter. Voorafgaand aan mijn oratie is daarom een wetenschappelijke bijeenkomst georganiseerd. Ik kan mijn onderzoek niet doen zonder de ervaringen en inzichten van anderen.”

“Het doel van mijn onderzoek is simpel: minder vroeggeboortes en gezondere kinderen. Succesvolle reproductie is volgens mij de oplossing voor een vergrijzende samenleving. Elk kind dat blijft leven en gezond groot wordt, kan een waardevolle bijdrage leveren aan de maatschappij.” aldus Boris Kramer.

Prof. dr. Boris Kramer spreekt zijn oratie getiteld  ‘May the evidence be with you’ uit op donderdag 6 oktober om 16.30 uur in de aula van het bestuursgebouw aan de Minderbroederberg 4-6, Maastricht.

In Venlo zijn vrijdag de allereerste masters van de opleiding Health Food Innovation Management (HFIM) afgestudeerd.  De innovatieve masteropleiding ging van start in september 2009 op de UM Campus Venlo, een nevenvestiging van de Universiteit Maastricht,  met vijf studenten. Vier van hen namen vrijdagochtend hun masterdiploma in ontvangst uit handen van opleidingsdirecteur prof.dr. Fred Brouns, tijdens een ceremonie bij The Scelta Institute te Venlo. De vier kersverse masters, Jilde Garst, Willeke Goossens, Chantalle Wolfs en Melissa Jaspers zijn nu officieel Master of Science.

De opleiding Health Food Innovation Management ontwikkelt vaardigheden voor innovatief ondernemerschap dat met functionele voeding nieuwe bedrijvigheid creëert die aansluit bij de huidige bedrijvigheid in de regio Venlo. Het programma leidt voedingsprofessionals op voor de levensmiddelenindustrie en is uniek vanwege de samenwerking met industrie en overheid, de praktijkstage van een half jaar en de brede multidisciplinaire aanpak. Het succesvol lanceren van nieuwe, gezonde producten vraagt om vaardigheden die verder gaan dan de biomedische inzichten over gezondheid en ziekte. Ook onderzoek naar consumentengedrag, leefstijl en regelgeving rond toelaatbare gezondheidsclaims is van groot belang. Waar masteropleidingen normaliter op één aspect focussen, combineert deze nieuwe master de kennis van vier Maastrichtse faculteiten (Health, Medicine and Life Sciences, Business and Economics, Law en Psychology and Neuroscience).

Bijzonder noemt de UM ook dat de levensmiddelenindustrie, waaronder DSM, Unilever en The Scelta Institute, zelf in het onderwijs participeert, zodat studenten van binnenuit hun toekomstig werkveld kunnen leren kennen.

Tegelijk met HFIM ging in september 2009 nog een tweede masteropleiding van start: Global Supply Chain Management and Change. De eerste studenten van deze (eenjarige) opleiding zijn in november 2010 afgestudeerd. De opleidingen zijn een initiatief van de Universiteit Maastricht, Gemeente Venlo en de Provincie Limburg.

Met haar nevenvestiging in Venlo wil de Universiteit Maastricht een belangrijke rol als regionale kenniskatalysator vervullen door ter plekke voor de regio relevant wetenschappelijk onderwijs aan te bieden; van volwaardige masteropleidingen tot op maat gesneden cursussen voor specifieke bedrijven. Verder ontplooit zij onderzoeksactiviteiten met euregionale partners. Inhoudelijk sluiten de activiteiten aan bij twee belangrijke regionale speerpunten: logistiek en agro-food.

Een digitale coach die je helpt gezond te eten en misschien wel af te vallen. Die weet op welke momenten jij het moeilijk hebt en er dan voor je is. Die je helpt je gedachten over eten bij te sturen en zodoende je gedrag. Dat is wat een groep onderzoekers van de Universiteit Maastricht (UM) de komende vijf jaar gaat ontwikkelen. De subsidie van ruim een half miljoen euro komt van de Stichting voor de Technische Wetenschappen (STW) en Philips, dat zelf ook inhoudelijk bij het project betrokken is. De hard- en software die ontwikkeld gaan worden, moeten aan het einde van het project eenvoudig te vermarkten zijn door Philips. Dat maakt vandaag de Universiteit Maastricht bekend.

De leiding van het project ligt bij dr. Anne Roefs van de Faculty of Psychology and Neuroscience. Ze is al jaren onderzoeker bij de ‘eetgroep’ van prof. dr. Anita Jansen, waar volgens de Maastrichtse universiteit veel kennis werd opgedaan over de inzet van cognitieve gedragstherapie bij het volgen van een dieet. In deze therapievorm staat de keten ‘situatie – gedachte – gevoel – gedrag’ centraal. Door gedachten te veranderen, kan ook gedrag beïnvloed worden, is een algemeen geaccepteerde gedachte in de onderzoekswereld. In de praktijk blijkt psychotherapie bij afvallen echter een grote tijd- en geldinvestering. . Daar wil dit project (‘Train your brain, think slim!’) een oplossing voor bieden.

De tools

Samen met technologen van het departement kennistechnologie van de UM worden twee nieuwe technologieën ontwikkeld: een e-collector (een mobiel apparaatje dat in het begin vooral gebruikt wordt om informatie te verzamelen over het eetgedrag en de bijbehorende gevoelens en gedachten, maar later ook feedback kan geven op momenten dat de gebruiker het moeilijk heeft) en de e-coach (software die in staat is het eetgedrag te analyseren en te voorzien van de passende feedback). Deze automatische coach kan op het gebied van dieetbegeleiding grotendeels de rol overnemen van een cognitieve gedragstherapeut. Geen overbodige luxe, zo zegt een woordvoerder van de UM, nu in Nederland 47% van de bevolking te zwaar is of lijdt aan obesitas. In de VS is dat al 68%. De e-collector en e-coach kunnen ook ingezet worden door mensen die willen voorkomen dat ze te zwaar worden en hun eetgedrag gezonder willen maken. De doelgroep is eigenlijk iedereen die te zwaar is of dat wil voorkomen. Dat maakt het interessant voor Philips Research om deel te nemen: het prototype dat over vijf jaar wordt opgeleverd kan praktisch meteen de markt op, is de verwachting.

Uniek

Het gebruik van moderne technieken (zoals internet) in therapie is in eerder wetenschappelijk onderzoek al effectief gebleken. Dit project is onder meer uniek vanwege het op maat aanbieden van hulp op kritieke eetmomenten en het gebruik van het mobiele apparaat. Voor het project wordt binnen de afdeling Clinical Psychological Science een promovendus aangesteld, en een postdoc-onderzoeker en een part-time technisch assistent binnen het Department of Knowledge Engineering.

Bomvolle aula economische faculteit UM hangt uur lang aan de lippen van meest begenadigde spreker van Nederland

De meest begenadigde spreker van Nederland. In ieder geval toch de leukste historicus van het land.  De Amerika-kenner zonder enige concurrentie.  Al die superlatieven klinken Maarten van Rossem niet onbekend in de oren.  De aankondiging door Studium Generale directeur Jacques Reiners de mooiste baritonstem van de lage landen te hebben deed even zijn wenkbrauwen fronsen.  Die had hij nog niet gehoord. “Mijn vrouw heeft daar, weet ik zeker, een hele andere mening over”.  De Utrechter sprak gisterenavond een uur lang voor een uitpuilende aula van de economische faculteit van de UM aan de Tongersestraat.

Maarten van Rossem genoot al veel bekendheid voor 9/11.  Op die dag werd zijn faam als de meester van de nuance en de messcherpe analyses voor goed neergezet.  Tijdens die dag, nu tien jaar geleden, was hij de eerste en voor velen de enige die tijdens die rampzalige dag het hoofd koel hield en op neutrale wijze verslag deed van wat zich die dag allemaal afspeelde.  Tien jaar later toont hij nog steeds diezelfde krachten.  Hij ontleedt zaken die de wereld in letterlijk in vuur en vlam zetten.  Iedere keer weer lukt het hem complexe situaties terug te brengen tot de naakte waarheid en dat ook nog eens met humor.  Dat was gisterenavond niet anders.  Een dik uur lang bracht hij terrorisme, oorlogen en onze Nederlandse besognes terug tot huis-,  tuin-  en keukenonderwerpen. Niet omdat ze onbelangrijk zijn.  Maarten van Rossem is in staat uit de brei van halve waarheden en dito leugens de kern van de zaak te achterhalen.  Het liefst wel zo dat zijn toehoorders daar bij kunnen lachen en tegelijkertijd denken:  zo simpel kan het toch niet zijn.  Om daarna met een volgend voorbeeld zichzelf nog een keer te overtreffen.

Bioactor, een bedrijf dat gezondheidsingrediënten ontwikkeld, heeft haar productontwikkelingsstrategie met succes ten uitvoer gebracht door onder andere een samenwerkingsverband op te zetten met de Universiteit Maastricht.

BIOACTOR B.V. maakt bekend dat ICOS Capital, Nedermaas Ventures en Limburg Ventures 2 miljoen euro hebben geïnvesteerd in een eerste financieringsronde waarin ook de CEO en oprichter van het bedrijf heeft deelgenomen. Dit extra kapitaal zal gebruikt worden om het eerste product, BONOLIVE, een uniek en innovatief ingrediënt voor het versterken van het beenderenstelsel, op de markt te brengen en klinische validatiestudies te financieren voor andere producten in de pijplijn.

ICOS Capital is de leider van het syndicaat, gevormd met Nedermaas Ventures en Limburg Ventures dat 2 miljoen euro investeert in BioActor, een bedrijf dat gezondheidsingrediënten ontwikkeld. Deze investering zal het bedrijf in staat stellen om haar producten pijplijn sneller naar de markt te
brengen.

BONOLIVE

BioActor ontwikkelt geoctrooieerde gezondheidsingrediënten voor gebruik in functionele voeding, medische voeding en voedingssupplementen.
Deze ingrediënten richten zich op chronische gezondheid problemen zoals diabetes, osteoporose, hart- en vaatziekten, die baat hebben bij preventieve
maatregelen via de voeding. BioActor’s productontwikkelingsstrategie berust op drie eenvoudige principes: een nieuw gezondheidsingrediënt moet gebaseerd zijn op een octrooieerbare wetenschappelijke ontdekking; het ingrediënt moet gemaakt zijn van een natuurlijke en hernieuwbare grondstof, die geschikt is voor de voeding; en het gezondheidseffect moet klinisch bewezen zijn.

BioActors eerste product, Bonolive, een geheel nieuw ingrediënt voor gezonde botten met een klinisch aangetoond stimulerend effect op bot producerende cellen, is een perfect voorbeeld van deze strategie. Dit product zal dit jaar in de VS gelanceerd worden.

BioActor heeft haar productontwikkelingsstrategie met succes ten uitvoer gebracht door samenwerkingsverbanden op te zetten met toponderzoeksinstellingen op het gebied van voeding (onder andere INRA, CSIC, Universiteit Maastricht, Université Catholique de Louvain, Universiteit Gent) en door partnerships op te zetten met industriële spelers om de weg naar de markt te verkorten.

Health Campus

Hans van der Saag, CEO en oprichter zegt: “Wij zijn bijzonder verheugd over deze nieuwe investeerders. Zij zullen ons in staat stellen om de ondernemingsactiviteiten in een hogere versnelling te brengen en onze strategie, die gericht is op het naar de markt brengen van echte
producten, uit te voeren. Daarnaast, zal ons nieuwe operationele hoofdkwartier op de Maastricht Health Campus ons in staat stellen de samenwerking met Maastricht Universiteit (NUTRIM) en het Maastricht Universitair Medisch Centrum verder uit te bouwen.”

Peter van Gelderen, Partner bij ICOS Capital voegt hieraan toe: “Wij zijn het bedrijf reeds in een vroeg stadium op het spoor gekomen en wij waren vooral onder de indruk van hun businessmodel dat gebaseerd is op het opzetten van samenwerkingen met spelers in alle lagen van de waardeketen. We zijn zeer tevreden dat we een sterk syndicaat van investeerders met complementaire kennis en netwerken hebben gevormd om BioActor’s
groeistrategie te ondersteunen.”

Limburg

Marcel Kloosterman, Investmentmanager van Limburg Ventures, is onder de indruk van de efficiënte wijze waarop BioActor voortgang heeft geboekt met aanmeldingen voor gezondheidclaims bij de bevoegde instanties voor zijn producten en verwacht dat de CEO op korte termijn hierover positief
nieuws kan brengen.

Jeffrey Lutje Spelberg, Investmentmanager bij Nedermaas Ventures, beschouwt BioActor als een perfect complementaire partner voor het voedingsonderzoek op wereldniveau, dat gebeurt op de Maastricht Health Campus. Hij voegt hieraan toe: “BioActor dicht de kloof tussen wetenschappelijke ontdekkingen en de behoefte aan echte producten.”

Hans van der Saag, CEO BioActor, sluit af met de vaststelling dat het bijkomend kapitaal het bedrijf in staat zal stellen om haar missie in praktijk te brengen, namelijk ‘Ingredients for Life’ te verkopen die voldoen aan de behoeften van de voedingsindustrie en van de consument in het algemeen.

BioActor, 25 juli 2011.

De Universiteit Maastricht (UM) is met vier toekenningen flink in de prijzen gevallen bij de jaarlijkse subsidiesronde in het kader van het Jean Monnet Programma.

De belangrijkste toekenning is een Jean Monnet Centre of Excellence voor de Faculteit der Cultuur en Maatschappijwetenschappen. Het Jean Monnet programma stimuleert onderwijs, onderzoek en reflectie over Europese integratie en ondersteunt instellingen die zich daarmee bezig houden. De toegekende subsidie bedraagt ruim 220.000 euro.

Het Centre of Excellence zal onder de naam Maastricht Centre for European Administrative Governance  worden gecoördineerd door prof. dr.Thomas Christiansen en prof. dr. Sophie Vanhoonacker die allebei al een Jean Monnet Chair bekleden. “Het centrum is gericht op interfacultaire en interregionale samenwerking en wil het maatschappelijke debat over Europa op een innovatieve manier bevorderen”, legt Vanhoonacker uit. “We gaan nog intensiever samenwerken met de universiteiten van Keulen, Leuven en Luik. En ook met lokale partners zoals het European Institute of Public Administration (EIPA) en het European Journalism Centre, beide gevestigd in Maastricht. Tevens willen we onderzoek en het academisch debat inbrengen in het maatschappelijke debat. Daarbij gaan we, naast de meer traditionele middelen zoals lezingen en een boekenserie rond Administrative Governance bij Palgrave, gebruik maken van social media en e-learnings. Het Centrum wil op deze manier een belangrijke bijdrage leveren aan de reputatie van de UM als multi- en interdisciplinair centrum van EU-expertise en innovatief onderwijs. Het leidt bovendien tot een
beter contact tussen academici en de maatschappij en tot grensoverschrijdende samenwerking tussen partijen in de regio”, aldus Vanhoonacker.

De UM ontving verder een toekenning van een Multilateral Research Group ‘EU-Asia Relations in a Multipolar World’ onder leiding van
prof. dr. Thomas Christiansen in samenwerking met University of Birmingham, The University of Melbourne, Renmin University of
China, Kobe University (Japan) en Pusan National University (Zuid-Korea). Deze groep gaat de relatie tussen de Europese Unie en Azië bestuderen in de context van de mondiale politiek.

Ook de Faculteit der Rechtsgeleerdheid  viel in de prijzen. Andrea Ott ontvangt een Jean Monnet Chair  getiteld Jean Monnet Chair in EU Law. Wouter Devroe ontvangt  een Jean Monnet Module in EU law: State Aid and Public Procurement in the European Union.

Het College van Bestuur heeft prof. dr. Jos Lemmink per 1 september 2011 herbenoemd tot decaan van de Maastricht University School of Business and Economics (SBE). De herbenoeming geldt voor twee jaar. Lemmink (54) is decaan van de SBE sinds 1 februari 2006.

De UM carrière van Jos Lemmink startte in 1981, met zijn aanstelling als universitair docent. In 1991 promoveerde hij aan de Universiteit Maastricht. In 1999 werd Lemmink benoemd tot hoogleraar Marketing en Marktonderzoek. Hij is een van de initiatiefnemers van de Service Science Factory, academische werkplaats voor nieuwe dienstverleningsconcepten. Op 1 mei 2011 werd hij tevens benoemd tot hoogleraar Business Services Innovation op de Canon-Océ bijzondere leerstoel.

De Universiteit Maastricht start in september 2011 met de nieuwe Master Sustainability Science and Policy. Centraal in de opleiding staat het grote vraagstuk van dit moment: hoe kunnen we, met het oog op ons huidige en toekomstige welzijn, de ecologische, economische en sociale ontwikkelingen met elkaar in balans brengen?

De opleiding is een specialisatie op het raakvlak van duurzaamheidswetenschap, beleid en samenleving. Het biedt een interdisciplinair curriculum, in een internationale sfeer. Er is in Nederland nog geen masterprogramma in duurzame ontwikkeling dat al deze elementen combineert.

Met deze nieuwe opleiding komt ICIS-MUST tegemoet aan de dringende behoefte aan academici en professionals die getraind zijn in interdisciplinaire, integratieve benaderingen van duurzame ontwikkeling. Onnodig te zeggen dat, in het licht van het internationale karakter van
ICIS-MUST, alle docenten internationaal gerenommeerde onderzoekers zijn op het gebied van duurzaamheid. De master sluit aan op bacheloropleidingen in de sociale, natuur- en geesteswetenschappen.

Om de samenhang tussen bovengenoemde ontwikkelingen goed te kunnen doorgronden zijn een langetermijnperspectief en systeemdenken vereist.
De nieuwe master voorziet hierin door de interdisciplinaire en integrale benadering van duurzame ontwikkeling. Aldus leren studenten de complexiteit van systemen beoordelen en ermee werken. Verder legt de systematische integratie van kennis, methoden en instrumenten een goede basis voor het identificeren en analyseren van duurzaamheidsproblemen. Bovendien leren studenten duurzaamheidsassessments te ontwerpen, uit te voeren en te evalueren voor beleidsvorming, in nauwe samenwerking met andere disciplines en belanghebbenden.

De master is een initiatief van het universitaire centrum voor duurzaamheid (ICIS) met de Maastricht University Graduate School of Sustainability Science (MUST).

Loopbaanperspectief

De Master Sustainability Science and Policy stelt studenten in staat om te functioneren als goed gekwalificeerde, interdisciplinair werkende professionals op het gebied van duurzame ontwikkeling, zowel op theoretisch als praktisch niveau. Met de competenties die studenten ontwikkelen tijdens de masteropleiding kunnen zij op een constructieve en kritische manier bijdragen aan de verwezenlijking van duurzame ontwikkeling.

Gotieke verschijningen in Nederlandse romans, 1980-1995

Agnes Andeweg, docent aan de Universiteit Maastricht, schreef een analyse over gotieke romans: Griezelig gewoon.

Hedendaagse Nederlandse auteurs putten naar hartenlust uit het repertoire van de gothic novel. In dit boek analyseert Agnes Andeweg zes van zulke gotieke romans van auteurs als Frans Kellendonk, Gerard Reve, Thomas Rosenboom, Vonne van der Meer en Renate Dorrestein. Deze romans laten zich lezen als een commentaar op de moderniseringen van de Nederlandse samenleving in de jaren zestig en zeventig.

Op grond van deze analyses kan het bestaande beeld van de Nederlandse roman in de jaren tachtig bijgesteld worden. Literatuur uit die periode is wel beschuldigd van een gebrek aan engagement. Gelezen door de lens van het gotieke blijken de hier gepresenteerde romans niet onmaatschappelijk te zijn maar juist zeer betrokken bij de fricties over nieuwe definities van sekse, seksualiteit, sociale mobiliteit, vriendschap en religie.

Presentatie

Op vrijdag 10 juni van 17.00 tot 19.00 uur wordt Griezelig gewoon gepresenteerd in Spui25. Het eerste exemplaar zal worden aangeboden aan Renate Dorrestein en Marja Pruis zal een gesproken recensie uitspreken. Aanmelden kan via www.spui25.nl.

Agnes Andeweg is docent Cultuurwetenschappen en Genderstudies aan de Universiteit Maastricht en het University College Maastricht.

Griezelig gewoon

Amsterdam University Press

Mei 2011

ISBN 978 90 8964 3087

Paperback, 224 pagina’s

Prijs: € 29,50.